Świat

Pół tuzina chat z brzozowego drewna w sercu lasu — tylko zapach żywicy zdradza, że ktoś tu mieszka. Wodny tartak pracuje od świtu do zmierzchu, a na Świętej Polance drwale modlą się o bezpieczny powrót z lasu. Modlitwy ostatnio nie pomagają. W miejscowej karczmie „Pod Czarnym Krukiem" rządzi Marta, która wie więcej, niż mówi. Zielarka Agata zbiera zioła na skraju Boru i zna remedium na większość leśnych dolegliwości — oraz kilka trucizn.

Wioska wcięta w stok góry, gdzie wszyscy schodzą do sztolni przed świtem. W szynku górniczym pijani ludzie płaczą o sztolniach i kobietach; w Kuźni Wujka płomień nie wygasł od trzech pokoleń. Grubas Miron wykuje narzędzie albo i miecz, a Zofia Górska zna każde górskie zioło i leczniczy kamień. Kościół Świętego Floriana codziennie odprawia modlitwę za tych pod ziemią — coraz częściej za tych, którzy już nie wyjdą.

Drewniany most, którego strzeże garstka karczmarzy i poborców — każdy podróżny zostawia tu monetę, czy chce, czy nie. W komorze celnej Pius zna każdą sztuczkę przemytników, bo sam niejedną wymyślił. W karczmie „Pod Lipinkami" z widokiem na rzekę gulasz rybny stoi na ogniu dzień i noc. Most to wąskie gardło Kresów: kto je kontroluje, wie, kto i z czym przejeżdża.

Najspokojniejsza wieś Kresów — albo była nią do niedawna. Drewniana kapliczka Świętej Anny stoi nad świecami za zmarłych, karczmarz Bartek „Pod Lipą" warzy najlepszy miód w okolicy, a Babcia Marta leczy ziołami i zaklęciami, w które sama nie wierzy, lecz które działają. Wyschnięta studnia w środku wsi ma złą sławę: mówią, że sto lat temu utonęło w niej dziecko.

Po pożarze sprzed roku zostały tylko kominy sterczące jak czarne zęby. Pół tuzina rodzin mieszka w prowizorycznych chatach z desek, w wiecznym czuwaniu — jedni próbują odbudować, inni przeklinają to miejsce i zostają tylko dlatego, że nie mają dokąd pójść. Wypalony kościół stracił dzwon; leży połamany w nawie. Świeżo wykopany masowy grób mieści czterdzieści jeden krzyży. Nikt nie mówi głośno, co naprawdę spaliło Zgliszcza.

Samotna karczma na skrzyżowaniu traktów — w wielkiej izbie pali się ognisko nawet w lipcu, a przy dziesięciu stołach siedzą ci, którzy z różnych powodów woleliby nie siedzieć w mieście. Bartłomiej Kruk wie wszystko o każdym, kto przejeżdżał przez rozstaj; informacje sprzedaje za piwo, a milczenie za srebro. Stary giermek w stajni pamięta każdego konia i każdą twarz.

Dla wielu bohaterów świat zaczyna się właśnie tutaj — przy stole, kuflu i karczmarce, która zna wszystkie plotki, a zdradza tylko te, które ci pomogą. „Pod Złamanym Rogiem" to nie miejsce wielkiej historii, tylko ciepły kąt, z którego się w nią wyrusza. Marta widziała już niejednego śmiałka, który wszedł tu zmęczony drogą, a wyszedł, by ocalić wieś — albo zginąć w lesie. Rzadko myli się co do tego, kto będzie który.

Skrzyżowanie czterech głównych traktów, gdzie kupcy wszystkich nacji śpią jeden na drugim, a magazyny pękają od towaru. Na Wielkim Targowisku stoi sto namiotów i krzyczy tysiąc gardeł — kupisz tu wszystko, a połowa może być fałszywa. W Gildii Kupieckiej, pałacu ze strażą, próg przekroczy tylko członek albo bogaty gość. Na drewnianej Arenie Walk najemnicy biją się o złoto i sławę, a krew lała się tam jak wino.

Białe mury widoczne z dwudziestu mil; mnisi w szarych habitach modlą się dzień i noc, a wieże sięgają chmur. W Wielkiej Kaplicy pochodnie się nie palą — światło daje sama Iskra Wieczna w ołtarzu. Brat Kazimierz leczy rany i sprzedaje mikstury, mówi mało, wie dużo. Brat Tomasz Kronikarz płaci za każdy artefakt z dawnych czasów. W krypcie założyciela czasem słychać szept — mnisi nazywają go błogosławieństwem.

Las, którego żywi nie nocują. Przy drodze stoi cmentarz z pochyłymi nagrobkami, a jeden grób jest zawsze świeży, choć nikt go nie kopie. Głębiej kryją się Leśna Kostnica pełna kości i Zapomniany Kościół, którego ołtarz nadal coś przyjmuje. Pod Złamanym Dębem, przepołowionym piorunem, świeci w szczelinie coś zielonego; w Grobowcu Kniazia, zarosłym brzozami, leży ten, o którym mówią, że wstaje po pełni. To stąd nie wracają drwale z Brzezina.

Bezkresne bagna pod białą mgłą, gdzie giną ci, co zeszli z gościńca, a komary wysysają krew szybciej niż utopce. Na Drzewie Powieszonych wciąż wiszą postronki — niektóre świeże. W zatopionej Chacie Topielców po południu widać cienie rodziny. Na palach stoi chatka zielarki Miry, która wie wszystko o ziołach, a przy Pradawnym Kamieniu z runami modlili się druidzi z czasów, których nikt nie pamięta. Pustelnik z chaty na palach widzi w mgle więcej, niż mówi.

Bezkres traw, gdzie po zmroku słychać tylko wilki, a trakt ciągnie się pięćdziesiąt mil bez schronienia. Stoi tu opuszczona królewska strażownica, której dach jakimś cudem jeszcze trzyma, oraz Kurhan Chana — wielka mogiła barbarzyńskiego wodza, nieotwarta z rozsądku. Koczownicy w namiotach są gościnni, póki ich nie obrazisz. Łowczy Oleg śledzi bestie tygodniami i płaci za świeże tropy.

Krzyż Gór to najwyższe pasmo królestwa — szczyty zawsze w śniegu, gdzie wchodzą tylko najtwardsi. Wbity w skałę Klasztor Szczytu od trzydziestu lat nie schodzi w doliny; w Jaskini Smoka opalone ściany świadczą o lokatorze, którego dziś nie ma — może na zawsze. Na dalekiej północy Lodowy Pas tonie w wiecznej zimie; szaman Bjorn w lodowym iglu rozmawia z duchami zimy, a echa w kryształowych komnatach nigdy nie cichną.

Wulkaniczny stożek pokryty popiołem, gdzie powietrze cuchnie siarką, a z Dymiącego Krateru unoszą się szare obłoki — niektórzy słyszą stamtąd głosy. W mrocznej Świątyni Ognia kult Czerwonego Ognia modli się o erupcję, a w kamiennej krypcie pochowano złego kapłana, którego pierścień podobno otwiera bramy piekła.

Smolisty port pełen wraków, dziwnych ryb i kontrabandy; w mgliste poranki widać tylko maszty kołyszące się w rytm fal. Na Czarnym Targu pod molem kupisz wszystko — od trucizny po rzeczy, których kupować się nie godzi. W karczmie „Pod Topielcem", najgorszej i najtańszej w mieście, najmiesz przemytnika albo pożegnasz się z życiem. Ruda Magda naprawi broń bez pytań o ślady krwi. Stara Latarnia Topielców jest opuszczona — lecz nocą zapala się sama i wciąga statki na rafy.

Pirackie miasto-twierdza na wyspie: bez prawa, bez podatków, bez litości — każdy nosi tu broń, a spór załatwia się szabelką, nie słowem. W Karczmie Kapitańskiej spotykają się kapitanowie, w pirackich dokach niewolnicy i desperaci remontują czarne galery, a w Jaskiniach Skarbów kapitanowie chowają zdobycze za pułapkami i klątwami. O losie wyspy decyduje pięciu ludzi z Rady Pirackiej, których słowo jest tu prawem.

Krypta wampira-hrabiego pod ruiną zamku — cuchnie krwią pomimo wieków, a w mroku echo niesie szept w obcym języku. W przedsionku mozaika krwawego krzyża strzeże pułapek, w Sali Krwawych Uczt na stole dla pięćdziesięciu osób wciąż stoją pełne kielichy, a w komnatach służących pomniejsi nieumarli bywają jeszcze świadomi — i głodni. W głównej komnacie czeka czarny sarkofag z odsuniętym wiekiem. Hrabia był niegdyś rycerzem Korony; jego klątwa to ostrzeżenie, co spotyka tych, którzy targują się z Rdzeniem.

Zamek na klifie, opuszczony po klątwie — mury są nienaruszone, ale nikt z tych, co weszli, nie wrócił. Na pustym dziedzińcu fontanna pełna krwi nigdy nie wysycha. W lochach szkielety mają cele zamknięte od wewnątrz. W Zakazanej Bibliotece tysiące ksiąg o ciemnej magii ruszają się same, a w Sali Tronowej na tronie z kości nadal leży korona — czeka. To czołowy dungeon-mit świata.