Kampania · Pierwsze Kroki
Księga Zasad
Pełna opowieść wprowadzająca w świat
Świat, do którego wchodzisz, jest stary, mokry i nieżyczliwy. Imperium trzyma się kupą strachu i podatków; na jego skraju, gdzie kończą się brukowane drogi, prawo jest tym, co zdoła wyegzekwować najbliższy człowiek z mieczem. To nie kraina herosów w lśniących zbrojach — lecz ludzi, którzy próbują dożyć do rana i czasem, raz na jakiś czas, zrobić coś, co ma znaczenie. Najlepiej pokaże ci to pewien złodziej imieniem Mizel — i jego pierwsza noc w pewnym zabłoconym miasteczku, od progu gospody aż po świt.
Mizel nie pamiętał matki ani domu — tylko dachy, śliskie od deszczu gonty portowego miasta, po których biegał, zanim nauczył się czytać. Złodziejskie rzemiosło było jedynym, jakie mu pokazano, i był w nim zbyt dobry, by przejść niezauważonym; raz nawet stał już na szafocie z powrozem na szyi, nim wykupili go ludzie, którzy potrzebowali jego rąk. Tego, czego później od niego chcieli, nie udźwignął — i odszedł. Teraz wędrował sam, sprzedając swoje umiejętności tym, którzy płacili, i pomagając tym, którym zapłacić nie było czym. Tej historii nie pisze już jednak przeszłość. Zaczyna się tu, na rozjeżdżonej drodze, u progu gospody.
Wieczór osiadł na kamieniach jak sadza, gdy Mizel stanął pod przekrzywionym szyldem gospody „Pod Złamanym Rogiem", na skraju małego, zabłoconego miasteczka. Z okapów wciąż kapała woda, a ulicę rozorały koła wozów. Ze środka sączyło się ciepłe, miodowe światło i zapach mokrej słomy, torfowego dymu i kwaśnego piwa; obok studni leżało przewrócone wiadro, jakby ktoś porzucił je w pośpiechu.
W izbie o niskim stropie kilku górników mówiło ciszej, niż wypada w karczmie, jakby każdy nasłuchiwał cudzych słów bardziej niż własnych. Za ladą stała barczysta kobieta o spracowanych dłoniach — Marta — i jednym spojrzeniem oceniała, czy nowy gość zapłaci bez targu. Mizel zamówił strawę i piwo, a gdy padła cena, położył dwie monety bez słowa.
MartaPrzynajmniej umiesz płacić bez gadania. Ludzie, co wpadają tu z samymi pytaniami, zwykle kończą z pustymi rękami albo zębami na podłodze.Gulasz był gęsty i tłusty, piwo cierpkie i chłodne. Lecz wzrok Mizela raz po raz wracał w kąt izby — najciemniejszy skrawek sali, odcięty od reszty jak studnia bez dna.
W kącie siedział zakapturzony mężczyzna. Mizel przeniósł miskę i kufel na stół naprzeciw niego i usiadł, nieproszony. Spod kaptura widać było tylko skrawek wychudzonego policzka, cienką linię ust i dłoń przy kubku — szczupłą, bladą, pozbawioną odcisków człowieka pracy. Na palcu raz po raz błyskał sygnet, by zaraz zniknąć w cieniu.
Rozmowa toczyła się ostrożnie, jak pojedynek na słowa — żaden z nich nie chciał odsłonić się pierwszy. W końcu człowiek z sygnetem przeszedł do rzeczy: była robota. Coś trzeba było odebrać, cicho i bez smrodu.
ZleceniodawcaDziesięć złotych po wykonaniu. Teraz dostajesz tylko zlecenie i okazję. Po zmroku pod kapliczką — nie wcześniej.
Mizel znał ludzi, którzy znikają, gdy przychodzi płacić. Nie zamierzał ruszać w noc na samą obietnicę cienia w kapturze — zażądał, by zapłata trafiła z góry do rąk Marty, jako zastaw. Mężczyzna patrzył na niego dłuższą chwilę, wystukując palcem suchy rytm o blat, ważąc jego bezczelność — i rozsądek. W końcu skinął: jeśli Mizel nie wróci do świtu, dług przepada; jeśli wróci, Marta odda mu zapłatę z nawiązką.
Pergamin został po stronie Mizela; sygnet mignął i znikł w cieniu. Zanim wyruszył, złodziej wypytał jeszcze Martę o miejscowy kram — Kuźnię Wujka przy głównej drodze, gdzie sprzedawano żelazo, gwoździe i naprawy — i dokupił, czego brakowało mu na nocną wyprawę. Potem czekał, aż światło za oknami zacznie gasnąć.
Miasteczko po zmroku tonęło w błocie i ciszy. Mizel nie poszedł jednak prosto pod kapliczkę, jak mu kazano — to byłby błąd, który kończy się nożem w plecach. Zamiast tego okrążył miejsce od lasu i przykucnął nisko między mokrymi pniami, tam gdzie mech tłumił każdy ruch, i pozwolił, by noc zrobiła z niego kolejny ciemny kształt. Wstrzymał oddech, odciął zmysły od chłodu w palcach i wilgoci w bucie, aż został tylko las — i ten jeden obcy dźwięk, który do nocy nie należał.
Z ukrycia dojrzał dwóch ludzi. Jeden z nożem w dłoni czaił się przy ścieżce, drugi stał nieco dalej, wyraźnie czekając na kuriera, którego miał spotkać. Pułapka albo nieufność — w tym świecie to często to samo. Mizel zaczął się skradać: przenosił ciężar ciała powoli, jakby stąpał po cienkim lodzie, zsuwając się między pniami o kilka kroków bliżej, aż nożownik znalazł się niemal na wyciągnięcie ręki, całą uwagę wbijając w człowieka przy ścieżce — nie w ciemność za plecami.
Mizel wypadł z cienia nisko i gwałtownie. Nożownik dopiero zaczynał odwracać głowę, gdy złodziej wszedł mu za plecy, zarzucił ramię na szyję i przycisnął ostrze tuż pod żuchwą. Ciało mężczyzny natychmiast stwardniało ze strachu; jego dłoń z nożem zawisła odciągnięta na bok, a oddech urwał się w świszczącym wciągnięciu powietrza. Wystarczyłby najmniejszy nacisk, by skóra puściła.
MizelDrgnij mocniej, a nóż sam poderżnie ci gardło. Nie wiem, kim jesteście, i mam to w nosie. Mam tylko dostarczyć wiadomość — i tyle zrobię.Drugi mężczyzna mrużył oczy w ciemności, ważąc, czy warto ryzykować życie wspólnika. Lecz Mizel nie przyszedł zabijać — przyszedł odebrać. Schylił się po żelazny medalion, cięższy, niż wskazywałby jego rozmiar, a pergamin zostawił tam, gdzie padł. Potem zelżył nacisk ostrza; nożownik wciągnął powietrze jak topielec wynurzony spod czarnej wody i runął kolanami w mokre liście.
MizelDobiliśmy targu, więc nasze drogi się rozchodzą. Pamiętaj tylko: tak łatwo, jak was dziś podszedłem, znajdę was drugi raz.Nikt nie ruszył za nim, gdy znikał między pniami. W tym świecie groźba wypowiedziana spokojnie waży więcej niż krzyk — a obaj wiedzieli już, że nie rzucał słów na wiatr.
Do gospody „Pod Złamanym Rogiem" Mizel wrócił przed świtem, z błotem na nogawkach i zimnym żelazem medalionu w kieszeni. Najpierw uspokoił Martę — nie po to przeszedł całą noc, by skończyć w burdzie tuż przed metą — a potem usiadł naprzeciw zakapturzonego i rzucił mu na blat zawiniątko.
MizelW obu przypadkach się myliłeś.Mężczyzna nie sięgnął po medalion od razu; najpierw spojrzał na pakunek, potem na Mizela, jakby próbował dosłyszeć to, czego złodziej nie powiedział. Płomień świecy drgnął między nimi — a potem zapłata przeszła z rąk Marty do kieszeni Mizela, ciężka i prawdziwa. Złodziej dopił piwo, skinął głową na pożegnanie i rzucił od niechcenia, że może kiedyś jeszcze przydadzą się sobie nawzajem.
Wynajął od Marty pokój na górze, położył się w ubraniu, z dłonią blisko noża bardziej z przyzwyczajenia niż z rozsądku, i pozwolił, by zmęczenie wreszcie go dogoniło. Rankiem zszedł do głównej sali z zebranymi rzeczami — nieco bogatszy, wciąż żywy, gotów na to, co przyniesie droga. Świat nie stał się przez tę jedną noc ani odrobinę łaskawszy. Ale Mizel przetrwał ją — i zarobił.
To są właśnie pierwsze kroki: nie wielka legenda, lecz jedna przeżyta noc, w której każda decyzja coś znaczyła. Twoja postać zacznie podobnie — w jakiejś gospodzie, przy jakimś stole, z jednym powodem, by ruszyć dalej. Co zdarzy się potem, nie jest zapisane. Rozstrzygną to twoje wybory, słowa, które wypowiesz przy stole — i kość, gdy stawka będzie zbyt wysoka, by pewność była możliwa. Jak działa ta kość, dowiesz się na następnej stronie.
Rozdział pierwszy
Serce każdej niepewnej chwili
Większość tego, co robisz w tej grze, udaje się bez żadnego rzutu. Przejdziesz przez izbę, dobędziesz miecza, zapytasz karczmarza o drogę — a Mistrz Gry po prostu opowie, co się dzieje, i gra toczy się dalej. Kość budzi się dopiero wtedy, gdy splatają się dwie rzeczy naraz: coś jest dla ciebie naprawdę ważne i wynik nie jest pewny. Wspinasz się po oblodzonym murze nad przepaścią. Próbujesz spojrzeć w oczy strażnikowi i skłamać tak, by ci uwierzył. Schodzisz z drogi nożowi, który wyrósł z ciemności. W takich chwilach — i tylko w takich — sięgasz po kość.
Wszystkie one rozstrzygają się w jeden sposób. Rzucasz k20k20Kość dwudziestościenna — jedyna kość, którą rozstrzygasz testy. Daje wynik od 1 do 20, każdy równie prawdopodobny., dorzucasz do niej to, w czym jesteś dobry, i porównujesz sumę z Progiem TrudnościPróg Trudności (PT)Liczba, którą musisz osiągnąć. Im trudniejsze zadanie, tym wyższa. 8 łatwe · 12 średnie · 16 trudne · 20 ekstremalne · 24+ legendarne., który ustala Mistrz Gry. Dorównasz progowi lub go przekroczysz — udaje się. Nie dorównasz — nie wychodzi. To jedna reguła; nauczysz się jej raz i poniesie cię przez całą grę.
Zanim rozłożymy te premie na czynniki, zobaczmy regułę w działaniu — bo dopiero przy stole nabiera ona ciała. Wyobraź sobie podróżnika, którego od celu dzieli już tylko jeden zamknięty most — i celnik, którego nie da się ominąć.
Deszcz bębni o deski mostu. Po drugiej stronie szlabanu stoi celnik w przemoczonej pelerynie, jedną dłoń trzymając na trzonku halabardy.
CelnikMyto — pięć złotych albo zawracaj, wędrowcze. Most zamknięty po zmroku, a noc blisko.Mierzy cię wzrokiem od zabłoconych butów po kaptur. W sakiewce masz dwie monety, a za plecami żadnej drogi w bok.
GraczPatrzę mu prosto w oczy i mówię spokojnie: jadę z pilnym listem do garnizonu, a komendant nie będzie łaskaw dla człowieka, który zatrzymał mnie w deszczu.To blef — nie masz żadnego listu. Próbujesz go przekonać tonem pewności i groźbą wiszącą w tle. Test opiera się na CharyzmieCharyzma (CHA)Wrodzony dar przekonywania, uroku i panowania nad rozmową. Rządzi umiejętnościami: Perswazja, Oszustwo, Zastraszanie.Charyzma; celnik jest nieufny, lecz zmęczony — Mistrz Gry ustala próg Średni (12)Próg TrudnościŚredni = 12. Typowe wyzwanie; tu: nieufny, lecz zmęczony strażnik..
Nie uwierzył do końca — lecz uznał, że ryzyko kłopotu nie jest warte dwóch złotych, których i tak przy tobie nie dostrzegł. Gdyby rzut wypadł o kilka oczek gorzej, historia potoczyłaby się inaczej. Kość nie mówi „tak" albo „nie". Mówi, w którą stronę przechyli się scena.
Do surowego rzutu kością dokładasz trzy liczby. Każda opowiada inną część prawdy o tym, jak twoja postać radzi sobie akurat z tym zadaniem: ile ma wrodzonego talentu, ile wyćwiczonej wprawy i czy doszła już do prawdziwego mistrzostwa.
Każdą postać opisuje siedem cechSiedem cechSiła, Zręczność, Kondycja, Inteligencja, Mądrość, Charyzma i Szczęście. 10 to ludzka przeciętność.Siedem cech: Siła, Zręczność, Kondycja, Inteligencja, Mądrość, CharyzmaCharyzma (CHA)Dar przekonywania, uroku i dowodzenia. Rządzi Perswazją, Oszustwem i Zastraszaniem.Charyzma i Szczęście. Wartość 10 to zwykła ludzka średnia. Do rzutu nie dopisujesz jednak samej wartości, lecz modyfikatorModyfikator cechy= (cecha − 10) ÷ 2, zaokrąglone w dół. Cecha 14 → +2, 10 → +0, 8 → −1, 18 → +4. — to, o ile twoja postać odstaje od przeciętności:
Charyzma 14 daje więc +2, przeciętna 10 daje +0, a niezgrabna 8 to −1. Mistrz Gry wskazuje, która cecha rządzi danym testem — i często zależy to od tego, jak opiszesz swoje działanie. Wyważasz drzwi ramieniem? Siła. Otwierasz je wytrychem? ZręcznośćZręczność (DEX)Zwinność, refleks i precyzja dłoni. Rządzi Skradaniem, Akrobatyką, otwieraniem zamków i unikami.Zręczność. Przekonujesz strażnika ciepłym słowem albo cichą groźbą? Charyzma. To dlatego warto mówić, w jaki sposób coś robisz — z opisu wynika reszta.
Tam, gdzie cecha mówi o talencie danym od urodzenia, ranga umiejętnościRanga umiejętnościPoziom wyćwiczenia konkretnej umiejętności (Skradanie, Perswazja, Medycyna…), zwykle 1–3. Dodawana wprost do rzutu: ranga 2 → +2.Umiejętności mówi o latach ćwiczeń. Skradanie, Perswazja, Wiedza Tajemna, Medycyna — każdej uczysz się osobno i każda ma swoją rangę, zwykle od 1 do 3. Rangę dopisujesz do rzutu wprost: kto ma w Skradaniu rangę 2, dolicza +2. Im dłużej szlifujesz dane rzemiosło, tym pewniejsza twoja dłoń.
Gdy ranga w umiejętności sięga 3, przekraczasz granicę między „umiem to" a mistrzostwem. Od tej chwili każdy test tą umiejętnością niesie dodatkową premię z biegłości +2Premia z biegłościDodatkowe +2 doliczane automatycznie, gdy twoja ranga w umiejętności osiąga 3. Nagroda za prawdziwą specjalizację.. To nagroda za głębię, nie szerokość — powód, dla którego opłaca się doprowadzić jedno rzemiosło do perfekcji, zamiast liznąć dziesięciu po wierzchu. Mistrz złodziei z rangą 3 w Skradaniu dolicza do rzutu rangę i premię: razem +5, zanim jeszcze doda swoją Zręczność.
Zanim padnie kość, Mistrz Gry ustala prógPróg Trudności (PT)Liczba do pokonania. Wynika z okoliczności — nie zgadujesz jej. Patrz skala niżej. — liczbę, którą musisz osiągnąć. Nie wymyśla jej z powietrza; wyrasta ona z okoliczności. Oto skala, na której wspiera się cała gra:
| PT | Trudność | Kiedy |
|---|---|---|
| 8 | Łatwe | Sprzyjające warunki, właściwe narzędzie, spokój. |
| 12 | Średnie | Typowe wyzwanie dla wprawnej osoby. |
| 16 | Trudne | Pośpiech, ciemność, brak narzędzi, presja. |
| 20 | Ekstremalne | Na granicy ludzkich możliwości. |
| 24+ | Legendarne | Czyny, o których śpiewa się pieśni. |
Dobry Mistrz Gry dobiera trudność do twojej postaci i twoich narzędzi. Bohater 1. poziomu z dobrym wytrychem otwiera prosty zamek przy progu Łatwym lub Średnim — nie Trudnym. Szesnastka i wyżej należy do chwil, gdy naprawdę wszystko sprzysięga się przeciwko tobie: ciemność, pośpiech, drżące ręce. Rutyna nie powinna być karą.
Rzuć, dodaj premie, porównaj z progiem. Ale wynik to nie tylko „udało się" albo „nie". Liczy się marginesMarginesRóżnica: twój wynik − PT. Decyduje, jak bardzo się udało (lub nie). +5 i więcej → krytyk; −5 i mniej → krytyczna porażka. — o ile twój wynik pobił próg albo do niego nie dosięgnął. To on rozstrzyga, czy sukces jest gładki czy spektakularny, a porażka drobna czy katastrofalna. Każdy test umiejętności kończy się na jednym z czterech stopni:
Dwa wyniki na kości mają moc absolutną, niezależną od premii i progu. Naturalna 20Naturalna 20Sama kość pokazuje 20 — zawsze sukces krytyczny, choćby próg był wysoki. „Naturalna", bo liczy się goła kość, przed premiami. — sama kość pokazuje dwadzieścia — to zawsze sukces krytyczny. Naturalna 1Naturalna 1Sama kość pokazuje 1 — zawsze porażka krytyczna z komplikacją, niezależnie od premii. to zawsze porażka krytyczna. Choćby próg był śmiesznie niski albo niebotyczny — goła kość ma ostatnie słowo.
Te progi i marginesy to maszyneria pod maską. Przy stole Mistrz Gry nie wyrecytuje ci „margines +6, sukces krytyczny" — opowie, jak bezszelestnie wtapiasz się w cień, a strażnik mija cię o krok, nic nie przeczuwając. Liczby liczy system; ty słyszysz historię.
Ta sama reguła nie znika, gdy dobywasz broni. W walce wymiana ciosów ma własne, dokładniejsze zasady — opisuje je rozdział o WalceRozdział IV — WalkaTrafienia i obrażenia rządzą się osobnymi regułami: naturalna 20 podwaja obrażenia, a margines nie wpływa na same ataki. Tu pokazujemy test umiejętności w środku walki.Walka — lecz w wirze starcia wciąż raz po raz robisz coś, co jest testem umiejętności: odskakujesz, łapiesz równowagę, wspinasz się, gasisz płomień na rękawie. Takie chwile rozstrzygasz dokładnie tak, jak nauczyłeś się przed chwilą.
Pierwszy wilk pada od twojego cięcia, lecz drugi już jest w powietrzu — kłębek mokrej sierści i kłów, mierzący prosto w twoje gardło. Nie zdążysz znów zamachnąć się mieczem. Masz ułamek chwili, by zejść z linii skoku.
GraczRzucam się w bok, w mokre paprocie, byle zejść mu z drogi!To unik — gwałtowny, instynktowny ruch całego ciała. Liczy się tu czysta zwinność, więc Mistrz Gry wzywa rzut obronny ZręcznościRzut obronnyTest cechy, gdy coś dzieje się tobie i musisz tego uniknąć (skok bestii, pułapka, podmuch ognia). Liczysz k20 + modyfikator samej cechy, bez umiejętności.. Bestia jest szybka — próg Trudny (16)Próg TrudnościTrudny = 16. Wysoka poprzeczka: zwinny, rozpędzony drapieżnik..
A gdyby na kości padła naturalna 1Naturalna 1Goła jedynka — zawsze porażka krytyczna. Nieważne, jak wysoka Zręczność.? Nie po prostu „nie zdążasz" — noga grzęźnie w korzeniu, tracisz równowagę, a wilk wbija się w ciebie całym ciężarem. Porażka krytyczna nie odbiera tylko sukcesu; dorzuca nieszczęście.
Dwie sceny, dwa różne testy — rozmowa na moście i skok o włos od kłów — a pod spodem ta sama, jedyna reguła: kość, premie, próg, margines. Opanuj ją tutaj, a będzie ci służyć w każdej niepewnej chwili tego mrocznego świata: od targu na rynku po ostatni cios w ciemnej krypcie.
Rozdział drugi
Z czego ulepiona jest twoja postać
Zanim twoja postać cokolwiek zrobi, opisuje ją siedem liczb. To one mówią, czy z natury jesteś silny czy zwinny, bystry czy ujmujący — i to z nich bierze się modyfikatorModyfikator cechy= (cecha − 10) ÷ 2, w dół. Wartość 10 to ludzka średnia (+0). 14 → +2, 8 → −1, 18 → +4., który dokładasz do każdego rzutu. Cecha o wartości 10 to zwykła ludzka średnia; wszystko powyżej to dar, wszystko poniżej — ułomność.
Cech nie wybierasz przy każdym teście samodzielnie — robi to Mistrz Gry, dopasowując właściwą do tego, co i jak próbujesz zrobić. Wyważasz drzwi? Siła. Wymykasz się strażnikowi? Zręczność. Rozszyfrowujesz starą inskrypcję? Inteligencja. Ta sama scena potrafi wezwać różne cechy zależnie od tego, jak ją rozegrasz — dlatego zawsze warto opisać swoje podejście.
Oto wszystkie siedem cech, jedna po drugiej — co oznacza wysoka wartość, jakie testy się o nią opierają i kiedy Mistrz Gry po nią sięgnie.
Tężyzna mięśni i siła ciosu. Napędza Atak i obrażenia bronią siłową, Atletykę, Wspinaczkę i wyważanie. Wysoka Siła to wojownik, który rozłupuje tarcze; niska — uczony, który nie udźwignie własnego plecaka.
„Naprę ramieniem na zaryglowane wrota." Test Atletyki (Siła).
Zwinność, refleks i precyzja dłoni. Rządzi Skradaniem, Unikiem, Otwieraniem zamków, Akrobatyką oraz Inicjatywą — kto działa pierwszy w walce. Cecha numer jeden łotrzyka.
„Wymykam się strażnikowi bocznym przejściem." Test Skradania (Zręczność).
Wytrzymałość ciała. Bezpośrednio napędza punkty życia (rośną z każdym poziomem o modyfikator CON) oraz opór wobec trucizn, chorób, zimna i wysiłku. Cicha cecha, która decyduje, jak długo żyjesz.
„Zaciskam zęby i brnę dalej mimo trucizny." Test Wytrzymałości (Kondycja).
Wiedza i rozumowanie. Cecha wszystkich czarów uczonego — i ich celności, i puli many — a do tego Wiedzy, Arkanów, Dochodzenia i Alchemii.
„Odczytuję runy na zwoju." Test Arkanów (Inteligencja).
Czujność i intuicja. Rządzi Spostrzegawczością, Przetrwaniem, Medycyną, Tropieniem i czytaniem ludzi (Wnikliwość). To także odporność, którą rzucasz, gdy ktoś próbuje cię oczarować, uśpić czy przekląć.
„Przeszukuję podłogę pod kątem pułapek." Test Spostrzegawczości (Mądrość).
Siła wpływu na ludzi. Rządzi Perswazją, Oszustwem, Zastraszaniem i Targowaniem — a także ceną, jaką dostaniesz u kupca. Cecha tych, którzy rozwiązują problemy słowem zamiast stalą.
„Przekonuję celnika, że jadę z pilnym listem." Test Perswazji (Charyzma).
Ślepy traf wpleciony w los postaci. Wpływa na jakość łupów, losowe zdarzenia i te chwile, gdy wszystko zależy od kaprysu fortuny. Ulubiona druga cecha łotrzyka.
„Przetrząsam kieszenie pokonanego — coś cennego?" Wysokie Szczęście poprawia łup.
Te same siedem cech układa się w trzy zupełnie różne drogi. Wybór archetypu to wybór tego, na co stawiasz: pięść, cień czy słowo zaklęcia. Każdy ma inną bazę punktów życia i inne cechy wiodące.
Cechy wiodące: Siła i Kondycja. HP bazowe: 10 — najtwardszy z trójki. Wojownik to mistrz walki wręcz: każdy jego cios niesie dodatkowe obrażenia z Siły, a wysoka Kondycja daje mu największą pulę życia w drużynie. Sięga po ciężką broń i tarczę, stoi w pierwszym szeregu i znosi ciosy, które innych powaliłyby od razu. Cena? Nie rzuca czarów — jego odpowiedzią na każdy problem jest stal.
Gra nim ten, kto chce rozwiązywać sytuacje wprost i przetrwać najcięższe starcia.
Cechy wiodące: Zręczność i Szczęście. HP bazowe: 8 — średnia wytrzymałość, ogromna wszechstronność. Łotrzyk włada największą liczbą umiejętności ze wszystkich archetypów: skrada się, otwiera zamki, opróżnia kieszenie i bije z zaskoczenia, zadając wtedy premiowe obrażenia. To właśnie archetyp Mizela ze Wstępu. Słabszy w otwartej walce niż wojownik, lecz potrafi jej w ogóle uniknąć — albo rozstrzygnąć ją jednym cichym ciosem, zanim się zacznie.
Gra nim ten, kto woli spryt i podstęp od czołowego natarcia.
Cechy wiodące: Inteligencja i Mądrość. HP bazowe: 6 — najkruchszy z trójki, lecz jedyny, który włada manąManaZasób czarów uczonego: 8 + modyfikator INT × poziom. Tylko uczony nią dysponuje. Szczegóły w rozdziale VII.Magia uczonego i czarami. Garść zaklęć pozwala mu spopielić grupę wrogów, uśpić strażnika albo zasklepić ranę towarzysza. Musi jednak trzymać się z dala od zwarcia — kilka mocnych ciosów i pada. Uczony to potęga kupiona za kruchość.
Gra nim ten, kto chce odmieniać bieg walki z dystansu — i lubi ryzyko.
Twoja wytrzymałość rośnie z poziomem. Punkty życia = HP bazowe archetypu + modyfikator Kondycji × poziom. Mana uczonego liczy się analogicznie z Inteligencji.
| Archetyp | Wzór HP | Razem HP |
|---|---|---|
| Wojownik | 10 + 2 × 3 | 16 |
| Łotrzyk | 8 + 2 × 3 | 14 |
| Uczony | 6 + 2 × 3 | 12 |
Dlatego nawet kruchy uczony z wysoką Kondycją przeżyje dłużej, niż się wydaje — a wojownik, który zaniedbał CON, pada szybciej, niż przystoi jego sławie. Uczony na 3. poziomie z Inteligencją 16 (mod +3) ma do tego 8 + 3 × 3 = 17 many na czary.
Rozdział trzeci
Wyuczona wprawa, której nie da wrodzony talent
Cecha to wrodzony talent; umiejętność to lata ćwiczeń. Dwie postaci o tej samej Zręczności otworzą ten sam zamek zupełnie inaczej, jeśli jedna spędziła młodość na wyłamywaniu zamków, a druga widzi wytrych pierwszy raz w życiu. Postać włada czterdziestoma jeden umiejętnościami — bojowymi, łotrzykowskimi, towarzyskimi, uczonymi i rzemieślniczymi — i każdą trenuje osobno. Ten rozdział opisuje je wszystkie, jedna po drugiej, z przykładami, byś nigdy nie musiał zgadywać, której użyć.
Każda umiejętność, którą znasz, ma rangęRanga umiejętnościPoziom wyćwiczenia, od 1 do 3. Dodawana wprost do rzutu. od 1 do 3, którą dopisujesz wprost do rzutu: ranga 2 w Skradaniu to równe +2. Umiejętności, której nie znasz, też możesz spróbować — rzucasz wtedy z samym modyfikatorem cechy, bez bonusu rangi (i często z wyższym progiem, bo działasz na ślepo).
Gdy ranga sięgnie 3, przekraczasz próg mistrzostwa i zyskujesz dodatkową premię z biegłości +2Premia z biegłościDodatkowe +2, gdy ranga umiejętności osiąga 3. Nagroda za specjalizację.. Prześledźmy to na liczbach, bo to jeden z najważniejszych progów w grze:
| Ranga Skradania | Co dolicza | Łączny bonus |
|---|---|---|
| brak (nieuczony) | tylko +3 z Zręczności | +3 |
| ranga 1 | +3 ZRĘ, +1 ranga | +4 |
| ranga 2 | +3 ZRĘ, +2 ranga | +5 |
| ranga 3 | +3 ZRĘ, +3 ranga, +2 biegłość | +8 |
Skok z rangi 2 na 3 daje aż +3 do rzutu — to dlatego specjalizacja popłaca: lepiej doprowadzić jedno rzemiosło do perfekcji niż liznąć dziesięciu po wierzchu.
Nie wybierasz testu z listy — deklarujesz działanie, a Mistrz Gry tłumaczy je na umiejętność i cechę. Klucz jest prosty: opisz, co i jak robisz, a reszta wynika sama. Ta sama scena potrafi wezwać różne testy zależnie od podejścia:
Chcesz dostać się za zaryglowane drzwi. „Wyważam je ramieniem" → Atletyka (Siła). „Podważam zamek wytrychem" → Otwieranie zamków (Zręczność). „Wmawiam strażnikowi, że mam prawo wejść" → Oszustwo (Charyzma). Trzy drogi do tego samego progu — i to ty wybierasz, którą pójdziesz, samym opisem.
Część umiejętności silnik rozpoznaje nawet po słowach kluczowych: powiedz „skradam się", a wezwie Skradanie; „bandażuję ranę" — Medycynę; „blefuję" — Oszustwo. Dlatego mów konkretnie: opis nie jest ozdobą, lecz częścią mechaniki.
Poniżej każda z czterdziestu jeden umiejętności, pogrupowana wedle cechy, która nią rządzi. Przy każdej znajdziesz, do czego służy i przykład użycia przy stole.
Poruszanie się bezszelestnie i pozostawanie poza polem widzenia. Najważniejsza umiejętność łotrzyka — pozwala minąć straż, podejść wroga niezauważonym i uderzyć z zaskoczenia.
„Przemykam wzdłuż muru, trzymając się cienia." Sukces (PT 8 wobec znudzonej straży) — strażnik mija cię o krok.
Podważanie zamków wytrychem lub improwizowanym narzędziem. Z właściwym kluczem rzut nie jest potrzebny — drzwi otwierają się same.
„Wsuwam wytrych i wymacuję zapadki." Prosty zamek to PT 12; krytyczna porażka łamie wytrych w środku.
Utrzymanie równowagi, salta, przeciskanie się i lądowanie po upadku. Pozwala przejść po wąskiej belce czy zamortyzować skok z wysokości.
„Skaczę z dachu na sąsiedni i przetaczam się przy lądowaniu." Sukces zmniejsza obrażenia od upadku.
Bojowa reakcja: zejście z linii ciosu. To unik obrońcy decyduje, czy atakujący w ogóle trafia (rozdział IV).
„Odskakuję spod topora." k20 + ZRĘ przeciw atakowi wroga.
Szybkość reakcji na początku starcia. Wyższy wynik oznacza, że działasz przed wrogiem.
k20 + ZRĘ raz na walkę; kto wyrzuci więcej, rusza pierwszy.
Niepostrzeżone wyjmowanie sakiewek, kluczy i drobiazgów — albo podrzucanie ich komuś.
„Ocieram się o kupca i sięgam po jego mieszek." Porażka = kupiec łapie cię za rękę.
Sprawne władanie bronią w obu dłoniach naraz, pozwalające na dodatkowy cios kosztem celności.
„Tnę sztyletem, a drugim od razu dźgam." Wyższa ranga zmniejsza karę za drugi atak.
Panowanie nad wierzchowcem w galopie, w walce i w trudnym terenie.
„Spinam konia i przeskakuję przez powalony pień." Porażka — wierzchowiec staje dęba.
Trafianie wroga bronią białą w zwarciu. Podstawowa umiejętność wojownika; wprost przekłada się na celność ciosu.
k20 + SIŁ + ranga przeciw unikowi wroga (rozdział IV).
Ogólna tężyzna: bieg, skok, dźwiganie, wyważanie, mocowanie się z przeszkodą.
„Naprę ramieniem na zaryglowane wrota." Solidne wrota to PT 16.
Władanie ciężką bronią oburącz — mieczami, toporami, młotami. Wyższa ranga to mocniejszy zamach.
„Biorę zamach dwuręcznym toporem." Większe kości obrażeń kosztem szybkości.
Pokonywanie pionowych przeszkód: murów, skał, lin. Mokra lub krucha powierzchnia podnosi próg.
„Wspinam się po oblodzonym murze." PT 16; krytyczna porażka = upadek i obrażenia.
Bojowa reakcja: zastawienie się tarczą, by pochłonąć cios. Skuteczny blok zmniejsza obrażenia trafienia.
„Zasłaniam się tarczą przed ciosem maczugi." Udany blok ścina część obrażeń.
Bojowa reakcja maga — magiczny odpowiednik Uniku. Gdy wróg trafia, rozbłysk osłony może cios całkowicie zanegować, kosztem odrobiny many. Test Intelektu przeciw sile ciosu: udany — bariera trzyma (0 obrażeń), nieudany — cios przechodzi. Mana schodzi tak czy inaczej, więc bariera to zakład. Wymaga wyuczonej umiejętności i many w puli.
„Wznoszę arkanową barierę przed nadlatującym toporem." Sukces = 0 obrażeń; koszt 1 many za próbę niezależnie od wyniku.
Bojowa reakcja maga — magiczny odpowiednik Bloku. Zamiast rzucać barierę i ryzykować, mag przyjmuje cios w manę zamiast w ciało — pewnie, bez rzutu. Tarcza pochłania część obrażeń (2 obrażenia za każdą wydaną manę), do limitu rosnącego z rangą umiejętności. Płacisz manę tylko za to, co realnie pochłonąłeś — a twardy limit sprawia, że nawet potężny krytyk nie wyssie ci całej puli. Działa raz na rundę, także w pojedynku (mag nie może tak tankować co cios). Wymaga wyuczonej umiejętności i many w puli.
„Rozpraszam cios w tarczy many." Cios 10 obrażeń, ranga 1 → tarcza chłonie 4 (−2 many), 6 dociera do ciała.
Chwyty, obalenia i unieruchamianie przeciwnika bez broni — przydatne, gdy chcesz pojmać, nie zabić.
„Łapię go w pół i przyduszam do ziemi." Przeciwstawny test Siły.
Utrzymanie się na wodzie i płynięcie wbrew prądowi, w ubraniu lub zbroi.
„Rzucam się w nurt i płynę do drugiego brzegu." Wartki prąd lub zbroja podnoszą próg.
Aktywne wypatrywanie ukrytych rzeczy: pułapek, sekretnych drzwi, zaczajonej osoby. Zwykłe „rozglądam się" nie wymaga rzutu — Spostrzegawczość budzi się, gdy szukasz czegoś konkretnego.
„Przeszukuję podłogę pod kątem pułapek." Ukryty mechanizm to PT 14.
Opatrywanie ran, tamowanie krwotoków, stabilizowanie konających. Udany test zatrzymuje krwotok bez magii.
„Bandażuję rozciętą rękę towarzysza." Krwotok przerywa test Medycyny PT 16.
Radzenie sobie w dziczy: szukanie drogi, wody, schronienia, rozpalanie ognia w deszczu.
„Szukam suchego miejsca na obóz przed burzą." Sukces daje bezpieczny odpoczynek.
Czytanie ludzi: wyczucie kłamstwa, ukrytych intencji, prawdziwych emocji za maską.
„Wpatruję się w kupca — czy mówi prawdę?" Przeciwstawny test z jego Oszustwem.
Odczytywanie śladów: tropów, odcisków, złamanych gałązek, krwi na liściach.
„Klękam i badam ślady w błocie — ilu ich było?" Świeży trop to PT 12.
Wiedza o bóstwach, kultach, rytuałach i świętościach. Bywa kluczem do zdjęcia klątwy.
„Rozpoznaję symbol nad ołtarzem — czyj to kult?"
Znajomość zwierząt, roślin, ziół i bestii — co jest jadalne, co trujące, a co śmiertelnie groźne.
„Czy te jagody można jeść?" Sukces oszczędza ci nocy spędzonej nad rynsztokiem.
Przeczucie obecności czarów i splamionych miejsc — mrowienie karku tam, gdzie wisi zaklęcie.
„Czy w tej komnacie wisi jakaś magia?"
Ogólna erudycja o historii, rodach, miejscach i wydarzeniach. Przypomnienie sobie istotnego faktu w porę.
„Czy słyszałem kiedyś o tym herbie?" Mroczna wiedza to PT 16.
Wiedza o magii, czarach, runach i splocie tajemnych sił. Rozszyfrowanie magicznej inskrypcji albo natury klątwy.
„Odczytuję runy na zwoju."
Logiczne łączenie poszlak: wnioskowanie z dowodów, dostrzeganie sprzeczności, rekonstrukcja zdarzeń.
„Składam fakty: kto był tu przed nami i po co?"
Warzenie mikstur, identyfikacja eliksirów i trucizn, mieszanie składników w użyteczne specyfiki.
„Próbuję sporządzić miksturę leczniczą z ziół."
Wytwarzanie i naprawa przedmiotów — od grotów po proste mechanizmy. Wsparcie dla kowala i majsterkowicza.
„Klecę z desek i gwoździ prowizoryczną drabinę."
Rozumienie i mówienie w obcych mowach, odczytywanie cudzoziemskich pism.
„Czy rozumiem, co krzyczą ci najemnicy?"
Prowadzenie łodzi i statku: żagle, ster, nawigacja, czytanie pogody i prądów.
„Staram się utrzymać kurs mimo sztormu."
Przekonywanie szczerą rozmową, logiką i ciepłem. Skłonienie kogoś, by zrobił to, czego chcesz, bez gróźb.
„Tłumaczę strażnikowi spokojnie, że pomoc leży w jego interesie." PT 12 wobec nieufnego, lecz rozsądnego rozmówcy.
Kłamanie z przekonaniem, blef, podszywanie się — gdy AKTYWNIE mijasz się z prawdą w rozmowie.
„Wmawiam mu, że przysłał mnie sam burmistrz." Przeciwstawne z Wnikliwością celu.
Wymuszanie groźbą, postawą lub przewagą. Skuteczne zwłaszcza, gdy masz w garści realny atut. Po udanym skradaniu groźba niesie bonus przewagi (+2, a po krytycznym podejściu +4).
Wygrany test nie jest pustym słowem: zastraszony przeciwnik przez kilka najbliższych chwil spełnia rozsądne żądania — odda broń, sakiewkę, wskaże drogę. Może spróbować się postawić dopiero, gdy coś się zmieni na jego korzyść, i wtedy rozstrzyga to nowy test, nie darmowa odmowa.
„Z nożem przy gardle żądam, by się poddał." Przewaga obniża próg.
Zjednywanie sympatii i robienie dobrego wrażenia — pierwsze wrażenie, które otwiera drzwi.
„Staram się oczarować szynkarkę żartem."
Negocjowanie cen u kupca. Udany test daje jednorazową zniżkę; krytyczna porażka obraża handlarza (rozdział VIII).
„Za drogo — opuść trochę, a wezmę dwa." Przeciwstawny test z kupcem.
Hazard przy stole: kości, karty, zakłady. Można grać uczciwie albo próbować szczęścia na granicy oszustwa.
„Stawiam dziesięć złotych na następny rzut." PT 12 wśród amatorów (rozdział VIII).
Wyciąganie informacji w karczmie, na rynku, przy kuflu. Sztuka słuchania i rozwiązywania języków.
„Stawiam kolejkę i wypytuję o ostatnie zniknięcia."
Wręczenie łapówki tak, by została przyjęta — i nie obróciła się przeciw tobie.
„Wsuwam strażnikowi monetę i mrugam porozumiewawczo."
Zmiana wyglądu i zachowania, by uchodzić za kogoś innego — sługę, kupca, strażnika.
„Wkładam pelerynę straży i udaję wartownika."
Wydobywanie prawdy z opornego jeńca naciskiem, groźbą lub przebiegłością.
„Pochylam się nad związanym i pytam ostatni raz."
Opór ciała wobec wysiłku, trucizn, chorób, zimna i głodu. Test Wytrzymałości decyduje, czy zniesiesz to, co innych powala — forsowny marsz, dawkę jadu, mroźną noc bez ognia.
„Zaciskam zęby i idę dalej mimo wyczerpania." Porażka dokłada poziom wyczerpania (rozdział VI).
Rozdział czwarty
Gdy słowa się kończą, a kość mówi dalej
Walka to seria szybkich tur. Każda strona działa po kolei, a w swojej turze atakuje, rzuca czar, zmienia pozycję albo robi coś sprytnego. Trafienie i obrażenia mają tu własne, dokładniejsze reguły niż zwykły test umiejętności — ale wciąż opierają się na tej samej kości k20.
Każde starcie przechodzi przez te same etapy. Zanim rozłożymy je na czynniki, oto cała pętla walki w pięciu krokach:
Na samym początku każdy rzuca k20 + ZRĘ. Ustala to kolejność tur na całe starcie.
W swojej turze robisz jedną rzecz: atakujesz, rzucasz czar, zmieniasz strefę albo działasz sprytnie. Potem kolej następnego.
Atak to rzut przeciw unikowi celu. Pancerz nie chroni przed trafieniem — chroni przed raną.
Po trafieniu liczysz kości broni + cechę, odejmujesz pancerz, dorzucasz premię z marginesu. Wynik schodzi z HP.
Trwa, aż jedna strona padnie albo ucieknie. HP wroga do zera = pokonany; twoje do zera = rzuty na śmierć (rozdział V).
Na początku starcia każdy rzuca inicjatywęInicjatywak20 + modyfikator Zręczności, raz na starcie. Wyższy wynik działa pierwszy; przy remisie pierwszeństwo ma bohater.: k20 + modyfikator Zręczności. Kto wyrzuci więcej, działa pierwszy; przy remisie pierwszeństwo ma bohater. Zaskoczenie wroga (udane skradanie przed walką) potrafi odwrócić tę kolejność na twoją korzyść.
Atak to jeden rzut przeciwstawny: twój atak (k20 + modyfikator + ranga + biegłość) kontra unik obrońcyUnikk20 + modyfikator Zręczności obrońcy. Trafiasz, gdy twój atak przebije unik. Przy remisie wygrywa obrońca. (k20 + jego Zręczność). Trafiasz, gdy twój wynik przebije unik — przy remisie wygrywa obrońca. Dwie liczby na kości rządzą jednak ponad wszystkim:
To ważna zmiana wobec starszych systemów: pancerz nie jest progiem trafienia. O tym, czy trafiasz, decyduje wyłącznie unik. Pancerz wkracza dopiero przy obrażeniach.
Gdy już trafisz, liczysz obrażenia: kości broni + modyfikator cechy. Potem wchodzą dwie reguły, które czynią walkę dotkliwą i przewidywalną zarazem:
| Reguła | Jak działa |
|---|---|
| Pancerz = redukcjaPancerz jako redukcjaPancerz odejmuje obrażenia, nie blokuje trafień. Wartość = AC − 10. Zawsze przechodzi min. 1 obrażenie. Naturalna 20 ignoruje pancerz. | Pancerz odejmuje od obrażeń wartość (AC − 10). Zawsze przechodzi co najmniej 1 punkt. Naturalna 20 pomija pancerz w całości. |
| Margines = obrażeniaPremia z marginesuZa każde pełne 5 punktów, o które atak przebił obronę celu, +1 obrażenie. Czysty cios boli bardziej niż ledwie udany. | Za każde pełne 5 punktów, o które twój atak przebił obronę celu, dorzucasz +1 obrażenie. Im pewniejszy cios, tym głębsza rana. |
Ta sama maszyneria działa symetrycznie — dokładnie tak samo, gdy to wróg uderza w ciebie. Żadnych podwójnych testów obrony: jeden rzut rozstrzyga trafienie, a reszta to już odliczanie krwi.
Pole walki dzieli się na dwie strefyStrefy walkiKażdy walczący jest w zwarciu albo na dystansie. Wojownik zaczyna w zwarciu, uczony na dystansie. Broń biała sięga tylko własnej strefy.: zwarcie (twarzą w twarz, na długość ostrza) i dystans (kilka–kilkanaście kroków dalej). Wojownik zaczyna w zwarciu, uczony na dystansie, a wrogowie — wedle swojej natury: łucznik, kusznik czy mag trzyma dystans, zbir czy wilk rwie do zwarcia.
Reguła jest prosta i twarda: broń biała sięga tylko własnej strefy. Jeśli cel jest w innej strefie niż ty, twój cios mieczem zostaje zablokowany bez stracenia tury — gra powie ci wprost, że musisz się najpierw zbliżyć. Łuk, proca i czar nie znają tego ograniczenia — rażą w każdej strefie. Stąd dwie kluczowe akcje pozycji:
Akcja zmiany strefy. Poświęcasz na nią turę (nie atakujesz), za to przechodzisz do zwarcia z wrogiem — albo wycofujesz się na dystans, by uciec spod topora.
„Doskakuję do łucznika, zanim zdąży napiąć cięciwę."
Wróg z bronią białą, który jest w złej strefie, nie atakuje na ślepo — poświęca całą turę na zbliżenie się do ciebie. To twoja okazja, by go ostrzelać, zanim dopadnie.
Zbir rzuca się przez izbę — masz jedną turę przewagi.
W swojej turze możesz sięgnąć po leczniczą miksturę z plecaka (przycisk Akcja → Mikstura). Wypicie poświęca turę — leczysz się, ale w tej rundzie nie atakujesz, a wróg zaraz uderzy. To realna decyzja: pić teraz czy spróbować dobić go ciosem.
Spadasz do 3 punktów życia — wypijasz miksturę zamiast atakować i przeżywasz kolejny cios.
Wojownik (Siła 16, modyfikator +3, ranga Ataku 2) tnie orka mieczem. Orkowa obrona to 12, a jego pancerz — skórznia o AC 13.
Gdyby na kości padła naturalna 20, obrażenia najpierw uległyby podwojeniu, a pancerz w ogóle by nie zadziałał — cios przeszedłby jak przez papier.
Cała powyższa maszyneria działa symetrycznie. Gdy wróg atakuje, to on rzuca k20 + swój modyfikator przeciw twojemu unikowi, a twój pancerz redukuje obrażenia dokładnie tak samo. Żadnych osobnych zasad dla potworów — jeden model dla wszystkich.
Teraz ork kontruje. Twój unik to 14, a nosisz kolczugę o AC 14 (redukcja 4).
Gdybyś zdążył przed ciosem podnieść tarczę (udany Blok Tarczą) albo wycofać się na dystans, część tych obrażeń w ogóle by do ciebie nie dotarła. Mag, który nie nosi tarczy, ma własną odpowiedź — Arkanową Barierę: rozbłysk osłony za manę, który przy udanym teście Intelektu neguje cios w całości. W walce liczy się nie tylko to, jak mocno bijesz — ale i ile zdołasz znieść.
Nie każdy wróg to zbir z pałką. Niektóre stworzenia — nieumarli, demony, potwory z pęknięć Rdzenia — niosą ze sobą GrozęGrozaAura strachu potężnego wroga. Na starcie walki rzucasz czysty k20 (sam los, bez modyfikatorów) przeciw progowi Grozy wroga. Porażka nakłada stan strachu na 2 rundy.. Gdy walka z takim przeciwnikiem się zaczyna, zanim padnie pierwszy cios, twój bohater musi wytrzymać jej ciężar.
Test jest brutalnie prosty: rzucasz czysty k20 — sam los, bez cech i umiejętności, bo wobec pierwotnego strachu wszyscy są równi — przeciw progowi Grozy wroga (zwykle 12, u prawdziwych koszmarów więcej). Naturalna 20 zawsze zdaje. Porażka oznacza Przestraszenie na 2 rundy — walczysz z karą, ręka drży. Kolejne oblane testy pchają cię dalej po drabinie strachu: z przestraszenia w Panikę (silnik zmusza cię do ucieczki), a z paniki w Załamanie. Naturalna 1 przeskakuje od razu dwa stopnie.
Groza dotyczy tylko wrogów, którzy ją mają — wilk czy pijany najemnik nie wystraszy weterana. Ale gdy narrator opisuje, że od przeciwnika bije zimno starsze niż strach, wiedz, że kość już czeka.
Zwykły cios rani „ogólnie". Ale naturalna 20 to nie tylko podwójne obrażenia z pominięciem pancerza — krytyk trafia w konkretną część ciała. Gra rzuca k6 i sprawdza, gdzie wszedł cios: głowa, tors, ramię czy noga. Każda lokacja zostawia po sobie ranę-stan, która działa jeszcze przez kilka rund.
| Miejsce | Gdy TY trafiasz wroga | Gdy wróg trafia CIEBIE |
|---|---|---|
| Głowa | Ogłuszenie — wróg traci następną turę | Oszołomienie — tracisz następną akcję |
| Tors | Krwawienie — 1 obrażenie na rundę przez 3 rundy | Zadyszka — kara −2 do akcji siłowych przez 2 rundy |
| Ramię | Osłabiona ręka — wróg zadaje −2 obrażeń przez 3 rundy | Rana ramienia — −1 do ataku przez 3 rundy |
| Noga | Okulawienie — wróg nie może uciec przez 3 rundy | Rana nogi — −2 do rzutu na ucieczkę przez 3 rundy |
Zasada działa symetrycznie — twoje krytyki kaleczą wrogów dokładnie tak samo, jak ich krytyki kaleczą ciebie. Cios w nogę uciekającego przeciwnika potrafi rozstrzygnąć całą walkę.
Im częściej ubijasz dany typ potwora, tym lepiej go poznajesz. Twój BestiariuszBestiariuszKolekcja wpisów o pokonanych wrogach — otwierasz ją w karcie postaci, w zakładce Kolekcje. Liczy zabójstwa osobno dla każdego typu wroga i jest wspólny dla bohatera we wszystkich jego kampaniach. zlicza ubitych przeciwników każdego rodzaju i odblokowuje wiedzę w trzech progach:
| Zabójstwa | Co zyskujesz |
|---|---|
| 1 | Wpis w Bestiariuszu — nazwa, opis i portret wroga |
| 5 | Podgląd HP — widzisz punkty życia tego typu wroga w walce |
| 15 | +1 do trafienia przeciw temu typowi — wiesz, gdzie uderzyć |
Bonus +1 do trafienia dolicza się do twojego wyniku ataku dokładnie tak samo jak biegłość — zobaczysz go na karcie rzutu jako osobny składnik. Dotyczy tylko tego jednego gatunku, który wytrwale tępiłeś. To nagroda za farmienie: powrót do znanego lochu po komplet wpisów realnie się opłaca.
Progi (1 / 5 / 15) i wielkość bonusu (+1) to wartości startowe — Mistrz Gry może je dostroić w Piaskownicy. Zasadę opisuje ten rozdział, ale definiuje ją silnik gry.
Czasem najmądrzejszą decyzją jest odwrót. Ucieczka to test przeciwstawnyTest przeciwstawnyObie strony rzucają k20 + modyfikator Zręczności. Uciekasz tylko, gdy twój wynik jest wyższy — remis oznacza, że wróg zdążył zastąpić ci drogę. Zręczności: ty rzucasz k20 + swój modyfikator ZRĘ, najgroźniejszy z żywych wrogów rzuca k20 + swój. Wygrywasz tylko wyższym wynikiem — remis należy do ścigającego.
Rany mają tu znaczenie: rana nogi daje −2 do twojego rzutu na ucieczkę, a okulawienie w ogóle odbiera możliwość próby — dopóki stan nie minie, drogi odwrotu nie ma. Działa to też w drugą stronę: okulawiony wróg nie ucieknie przed tobą.
Rozdział piąty
Cena, którą płaci ciało
Twoje punkty życiaPunkty życia (HP)HP bazowe archetypu (Wojownik 10 / Łotrzyk 8 / Uczony 6) + modyfikator Kondycji × poziom. to nie tylko licznik. Im niżej spadają, tym ciężej walczyć — ból i wstrząs odbierają pewność dłoni, a każda kolejna rana ciąży na rzutach.
W miarę jak topnieje twoje HP, popadasz w coraz gorszy stan, a Mistrz Gry dolicza karę do twoich testów. Ta sama drabina dotyczy wrogów — ranny przeciwnik też walczy słabiej.
| Pozostałe HP | Stan | Kara |
|---|---|---|
| powyżej 75% | Zdrowy | 0 |
| 75–50% | Ranny | −1 |
| 50–25% | Ciężko ranny | −2 |
| 25–10% | Poważnie ranny | −4 |
| poniżej 10% | Na skraju śmierci | −4 |
Niektóre rany krwawią dalej, nieproszone. KrwotokKrwotokNarastające obrażenia co turę (1k4, rosnące co 3 nieleczone tury). Zdejmuje go udany test Medycyny (PT 16) albo magia. z głębokiej rany odbiera HP co turę i z czasem narasta — nieopatrzony potrafi sam zaprowadzić cię nad krawędź. Bandaż (test Medycyny) albo czar leczenia przerywa to w porę.
Zero punktów życia to nie automatyczna śmierć. To moment, w którym padasz i zaczynają się rzuty na śmierć. Obowiązuje przy tym żelazna, niepodważalna zasada tego świata:
Dopóki masz choć 1 punkt życia — żyjesz, kropka. Śmierci nie wywoła żaden opis, nastrój ani dramatyczna chwila. Przesądza ją wyłącznie mechanika: spadek HP do zera w walce albo seria nieudanych rzutów na śmierć. To gwarancja, że nie zginiesz „dla efektu".
Leżąc na ziemi z zerem HP, walczysz o życie czystą kością k20 (bez modyfikatorów), a próg rośnie z każdym kolejnym omdleniem w tym samym starciu:
| Który raz | Próg |
|---|---|
| Pierwszy | 10 |
| Drugi | 13 |
| Trzeci | 16 |
| Czwarty i dalej | 19 |
Każda porażka to jedna kreska (naturalna 1 — dwie). Trzy porażki i bohater umiera; kampania dobiega końca, a postaci przypada epitafium. Naturalna 20 ratuje cię z miejsca, stawiając z powrotem na nogi. Co ważne — drabina progów jest per starcie: każde kolejne omdlenie w tej samej walce podnosi poprzeczkę, więc bohater wielokrotnie wracający do przytomności jest coraz bliżej śmierci.
Cios maczugi sprowadza twoje HP do zera. Padasz w błoto. To pierwsze omdlenie w tym starciu, więc próg rzutu na śmierć wynosi 10.
Gdyby towarzysz zdążył dobiec i zdać test Medycyny albo rzucić czar leczenia, postawiłby cię z powrotem na nogi i przerwał odliczanie. W tym świecie różnica między bohaterem a kolejnym imieniem na grobie to często jedna pewna ręka w odpowiedniej chwili.
Śmierć nie wymazuje twojego dorobku — złoto i doświadczenie pozostają w kronice; po prostu zamyka opowieść postaci, a Mistrz Gry układa jej epitafium. Niektóre światy oferują jednak wskrzeszenieWskrzeszenieOpcjonalna zasada (domyślnie wyłączona). Przywraca bohatera z połową maksymalnego HP — za cenę utraty części PD, złota albo przedmiotu, zależnie od ustawień świata. — opcjonalną łaskę, domyślnie wyłączoną. Tam, gdzie jest dostępna, przywraca bohatera z połową maksymalnego HP, lecz zawsze za cenę: utratą części doświadczenia, garści złota albo cennego przedmiotu. Śmierci w tym świecie nie da się cofnąć za darmo.
Rozdział szósty
Ogień, trucizna, strach i szał
Walka i magia nakładają na ciała stany — od płonącego rękawa po ślepą furię. Każdy stan ma swoją mechanikę: ile odbiera, jak długo trwa i co go zdejmuje. Część rozstrzyga się sama, część czeka, aż coś ją przerwie.
Wiele wzmocnień to miecz obosieczny. FuriaFuria+2 Siły i +3 obrażeń w zwarciu, odporność na spowolnienie — lecz po wygaśnięciu bohater pada z wyczerpania, a ogłuszenie ją przerywa. daje wojownikowi moc, po której przychodzi wyczerpanie; PrzyśpieszeniePrzyśpieszenie+2 Zręczności i dodatkowa akcja ruchu przez 3 tury — po czym dopada cię wyczerpanie. dorzuca akcję, lecz kończy się tym samym. Potęga w tym świecie rzadko bywa darmowa.
Pełny katalog liczy ponad dwadzieścia stanów. Oto najważniejsze, pogrupowane wedle trzech rodzajów. Przy każdym: co robi i co go zdejmuje. Pamiętaj — wszystkie liczby liczy silnik; ty słyszysz w narracji tylko skutek.
Ciało stanęło w ogniu: 2k6 obrażeń co turę oraz −2 do Siły i Zręczności. Najgroźniejsza z ran w czasie.
Zdejmuje: udany rzut Zręczności (PT 12), skok do wody, czar.
Głęboka, krwawiąca rana: 1k4 co turę, narastająco co kilka nieopatrzonych tur. Nieleczony sam zaprowadzi nad krawędź.
Zdejmuje: test Medycyny (PT 16) albo magia leczenia.
Jad sączy się w żyłach, odbierając HP co turę przez czas trwania. Czyni rany trwalszymi niż jeden cios.
Zdejmuje: czas, antidotum, silny rzut Kondycji.
Zmysły gasną na chwilę — tracisz najbliższą turę. Krótkie, lecz w walce bezcenne.
Zdejmuje: mija samo po 1 turze.
Strach przejmuje stery: silnik zmusza cię (lub wroga) do ucieczki z walki, zamiast ataku.
Zdejmuje: rzut Mądrości (PT 14).
Ślepy szał: cel atakuje najbliższego, choćby sojusznika; +3 atak i obrażenia, ale −3 do obrony. W odróżnieniu od Furii — bez panowania nad sobą.
Zdejmuje: rzut Mądrości; brak wrogów w pobliżu.
Chaos w głowie: na początku tury silnik losuje (k4) zachowanie — stanie, uderzy przypadkowo, ucieknie albo zadziała normalnie.
Zdejmuje: upływ czasu trwania.
Magiczny sen wyłącza wroga całkowicie, póki czegoś nie zbudzi (cios, hałas). Potężna kontrola uczonego.
Zdejmuje: obrażenia, koniec działania czaru.
Zniewolony umysł: zauroczony nie atakuje tego, kto rzucił czar, i traci wobec niego czujność. Nakłada je zaklęcie Zauroczenie maga (rozdział VII).
Zdejmuje: rzut Mądrości, obrażenia od rzucającego, koniec działania czaru.
Pierwotny strach: cel wpada w panikę i ucieka z walki zamiast działać — pokrewne Panice, lecz zsyłane czarem Fala Strachu na wielu wrogów naraz.
Zdejmuje: rzut Mądrości (PT 14), upływ czasu trwania.
Mróz krępuje ruchy (spowolnienie) lub całkiem unieruchamia (zamrożenie), odbierając akcje i pogarszając obronę.
Zdejmuje: upływ czasu, ciepło, ogień.
Mroczne fatum: −2 do wszystkich testów, a raz na scenę silnik przerabia twój udany rzut na gorszy („zły omen").
Zdejmuje: rytuał (Teologia / Arkana), święte miejsce.
Cena marszu bez snu. Stan stackowalny (do 3 poziomów): każdy poziom to −1 do wszystkich testów. Od 2. poziomu gorsza inicjatywa w walce; przy 3. poziomie odpoczynek regeneruje o połowę mniej HP i many. Poziom rośnie o 1 za marsz ponad 8 godzin w ciągu dnia i o 1 za dobę bez pełnego noclegu.
Zdejmuje: pełny nocleg czyści wszystkie poziomy naraz (rozdział IX). Krótki odpoczynek NIE zdejmuje zmęczenia. Krasnolud („twardy jak kamień") ignoruje karę pierwszego poziomu.
Świadomy szał wojownika: +2 Siły, +3 obrażeń w zwarciu, odporność na spowolnienie. Lecz po wygaśnięciu pada z wyczerpania, a ogłuszenie ją przerywa.
Cena: wyczerpanie po zakończeniu.
Magiczny pośpiech: +2 Zręczności i dodatkowa akcja ruchu przez 3 tury. Po wygaśnięciu — wyczerpanie.
Cena: wyczerpanie po wygaśnięciu.
Opieka bóstwa: +2 do testów obronnych, a raz na scenę, gdy cios miałby cię powalić, silnik rzuca Kondycję i przy sukcesie zostawia cię na 1 HP.
Trwa do końca sceny.
Pewność ducha po czyjejś zachęcie czy modlitwie: +2 do Charyzmy i Mądrości oraz jeden przerzut nieudanego testu.
Przerzutem sterujesz sam, raz.
Wtopiłeś się w cień: wrogowie nie mogą cię atakować, póki cię nie wykryją (ich rzut Mądrości), a twój pierwszy cios z ukrycia zadaje +2k6 obrażeń zasadzki.
Kończy je: twój atak albo wykrycie przez wroga.
Rozdział siódmy
Moc, która liczy się w manie i ryzyku
Tylko uczony włada magią — i tylko on dźwiga jej ciężar. Tam, gdzie wojownik ufa stali, uczony ufa wiedzy zapisanej w grymuarach: trzydziestu czterech zaklęć, które potrafią spopielić wroga, zasklepić ranę, uśpić świadomość albo wyssać życie. Ten rozdział opisuje je wszystkie, co do jednego — z kosztem, kością i przykładem rzucenia.
Twój zapas manyMana= 8 + modyfikator INT × poziom. Każdy czar pobiera koszt z góry. Odnawia się w pełni po długim odpoczynku. to 8 + modyfikator Inteligencji × poziom. Uczony na 3. poziomie z Inteligencją 16 (mod +3) ma więc 8 + 3 × 3 = 17 many. Każde zaklęcie pobiera swój koszt z góry — bez wystarczającej many po prostu go nie rzucisz. Mana odnawia się do pełna po długim odpoczynku (rozdział IX); krótki odpoczynek jej nie przywraca, więc każdy czar w lochu trzeba liczyć.
Czary dzielą się na cztery rodzaje, a każdy rozstrzyga się trochę inaczej. Wspólny mianownik: płacisz manę, potem rzucasz — i wszystkie używają twojej Inteligencji jako cechy.
Uczony (Inteligencja 16, mod +3) ciska Ognisty Pocisk w zbira. Płaci 2 many, a obrona zbira to 12.
Wszystkie trzydzieści siedem zaklęć, wedle pięciu tierów mocy. Każdy wpis podaje tier, koszt many, kość i działanie. Uczony zaczyna, znając kilka czarów 1. tieru; reszty uczy się z czasem.
Nie każdy czar celuje we wroga. Część zaklęć wspiera sojusznika albo całą drużynę (np. Leczenie Grupowe, Tarcza Bóstwa) — w starciu wieloosobowym lub przy przyzwańcuPrzyzwaniecIstota wezwana czarem (chowaniec, żywiołak, nieumarły sługa, cienisty klon). Dołącza do walki jako twój towarzysz, działa w kolejce inicjatywy i atakuje w swojej turze — póki nie zginie lub nie wygaśnie. wybierasz, na kogo pada. Osobna rodzina czarów — przyzwania — nie zadaje obrażeń wprost, lecz stawia u twego boku towarzysza, który bije wrogów w swojej turze (kolejka inicjatywy z rozdziału IV).
Jeszcze inna rodzina to czary reakcjiCzar reakcjiZaklęcie obronne rzucasz z wyprzedzeniem — zakłada na ciebie stan, który sam odpala się przy następnym ciosie wroga, zanim policzymy obrażenia. Lustrzane Odbicie poświęca iluzoryczną kopię, Migotanie daje szansę, że cios przejdzie przez pustkę, a Kula Niewrażliwości zeruje obrażenia przez kilka rund. Liczy się tylko jeden taki czar na rundę — ma pierwszeństwo przed Unikiem i Blokiem.. Rzucasz je zawczasu; gdy wróg trafia, czar reaguje za ciebie — kopia przyjmuje cios, migoczesz poza zasięg albo kula odbija całe obrażenia. To głębsza warstwa obrony maga niż bierna tarcza.
Skupiona kula ognia ciśnięta w cel; przy trafieniu może go podpalić, dokładając obrażenia w kolejnych turach. Niezawodny czar otwierający.
Atakujący — k20 + INT przeciw unikowi.
Strumień czystej magicznej energii — bez żywiołu, więc trudny do uodpornienia. Najwyższe obrażenia spośród czarów 1. tieru.
Atakujący, sięga celu w każdej strefie.
Lodowaty bełt rani i może spowolnić trafionego, odbierając mu rozpęd w następnej turze.
Atakujący; trafienie bywa też spowolnieniem.
Fala parzącej cieczy żre cel i jego zbroję. Tani czar na pobliskiego wroga, gdy oszczędzasz manę.
Atakujący, tylko cel w pobliżu.
Wybuch iskier rani wszystkich pobliskich wrogów naraz. Najtańszy czar obszarowy uczonego — masz go już od pierwszego poziomu.
Atakujący obszarowy — kość obrażeń na każdego wroga.
Przenikliwy mróz krępuje ruchy celu, nakładając spowolnienie na dwie tury. Kontrola bez obrażeń.
Kontrolujący — rzut przeciw Mądrości celu.
Strumień kojącej energii zamyka rany rzucającego. Tani, szybki opatrunek w środku walki.
Leczniczy — bez rzutu, po prostu odzyskujesz HP.
Mocniejsze leczenie — dwie kości HP za dwie many. Podstawowe zaklęcie ratujące życie.
Leczniczy, bez rzutu na trafienie.
Migocząca tarcza zwiększa twój pancerz na czas trwania, ścinając obrażenia każdego ciosu.
Obronny — nakładasz na siebie.
Niewidoczne pole pochłania w całości najbliższe trafienie. Idealne tuż przed spodziewanym ciosem.
Obronny — absorbuje jeden cios.
Unosząca się kula światła rozjaśnia ciemność jak pochodnia. Darmowy, lecz bez wartości bojowej.
Narracyjny — bez kości i bez kosztu.
Trzecie oko ujawnia aurę magiczną wokół przedmiotów i istot — co jest zaklęte, co przeklęte.
Narracyjny — odsłania to, co ukryte przed wzrokiem.
Naładowany elektrycznie pocisk razi cel energią. Solidne obrażenia na średnim koszcie.
Atakujący, sięga w każdej strefie.
Ciężka kolumna lodu przeszywa cel impetem tarana. Przy krytyku zamraża trafionego.
Atakujący; nat 20 dorzuca zamrożenie.
Łuk ognia trafia wszystkich wrogów naraz. Mocniejszy obszar niż T1 Iskrowy Wybuch.
Atakujący obszarowy — kość obrażeń na każdego wroga.
Wpędza wroga w magiczny sen, wyłączając go ze starcia, póki czegoś nie zbudzi. Potężna kontrola.
Kontrolujący — rzut przeciw Mądrości celu.
Fala oślepiającego światła odbiera celowi wzrok na dwie tury — jego ataki stają się bezładne.
Kontrolujący — przeciw Mądrości celu.
Mroczna klątwa osłabia ducha celu: −2 do wszystkich jego testów i zły omen wiszący nad nim przez trzy tury.
Kontrolujący — przeciw Mądrości celu.
Magiczna trucizna na dłoni zatruwa wroga w zwarciu — rana tyka co turę przez trzy tury.
Kontrolujący w zwarciu; nakłada zatrucie.
Warstwa zmaterializowanej energii pochłania nadchodzące obrażenia jak druga skóra — większa pula niż Żelazna Straż.
Obronny — pula absorpcji na siebie.
Mag zniewala umysł jednego wroga: zauroczony traci wrogość wobec rzucającego i przestaje go atakować. Pojedynek Intelektu maga przeciw Mądrości celu.
Kontrolujący — INT maga przeciw Mądrości celu.
Mag wzywa magicznego chowańca, który dołącza do walki jako towarzysz i bije najbliższego wroga w swojej turze. Pierwszy przyzwaniec uczonego.
Przyzwanie — chowaniec działa w kolejce inicjatywy obok ciebie.
Mag tworzy trzy iluzoryczne kopie siebie. Każdy kolejny cios wroga trafia w obraz, nie w maga — kopia rozwiewa się, ty wychodzisz bez szwanku. Stan trzyma się, póki nie zużyjesz wszystkich kopii.
Reakcja — rzucasz zawczasu; każde trafienie zużywa jedną kopię (0 obrażeń).
Wysysa siły witalne wroga w zwarciu i leczy rzucającego o część zadanych obrażeń. Cios i opatrunek w jednym.
Atakujący w zwarciu; leczy maga przy trafieniu.
Skupiony żar piekielnego ognia wybucha w jednym punkcie. Najwyższe obrażenia pojedynczego celu na tym tierze.
Atakujący — potężny cios w jeden cel.
Chaotyczne obrazy dezorientują cel: silnik losuje co turę jego działanie — stanie, zaatakuje przypadkowo albo ucieknie.
Kontrolujący — przeciw Mądrości celu.
Fala pierwotnego strachu obejmuje wszystkich wrogów na polu — przegrani wpadają w przerażenie i uciekają z walki. Każdy broni się osobno.
Kontrolujący obszarowy — INT maga przeciw Mądrości każdego wroga.
Fala kojącej energii leczy wszystkich żywych sojuszników naraz — ciebie, towarzyszy, przyzwańce. Filar drużynowego maga.
Leczniczy obszarowy — 2k6 HP każdemu sojusznikowi, bez rzutu.
Mag otacza wybranego sojusznika świętą tarczą pochłaniającą obrażenia. Pierwszy czar obronny rzucany na kogoś innego niż ty.
Obronny — pula absorpcji na sojusznika.
Mag wzywa żywiołaka — potężnego towarzysza bojowego, który razi wrogów we własnej turze. Mocniejszy i droższy od chowańca.
Przyzwanie — żywiołak walczy w kolejce inicjatywy.
Mag migocze między płaszczyznami przez kilka rund. Każdy cios wroga ma połowiczną szansę przejść przez pustkę i całkiem chybić. Nie gwarancja jak Lustrzane Odbicie — zakład, który czasem zawodzi, ale chroni dłużej.
Reakcja — przez 3 rundy każde trafienie losuje 50% szansy na pełne pudło.
Błyskawica skacze kolejno przez maksymalnie trzech wrogów, raniąc każdego. Pogromca grup.
Atakujący obszarowy — odbija się między celami.
Skondensowana kula energii rani i ogłusza cel, odbierając mu najbliższą turę. Kontrola z premią obrażeń.
Kontrolujący — przeciw Mądrości; ogłusza przy sukcesie.
Skóra twardnieje jak kamień, drastycznie zmniejszając obrażenia przez trzy tury. Najlepsza obrona uczonego.
Obronny — silna redukcja na siebie.
Nekromanta podnosi szkielet do walki: bezduszny sługa atakuje wrogów, póki nie rozsypie się w proch. Mroczny towarzysz na całe starcie.
Przyzwanie — nieumarły sługa walczy w twojej drużynie.
Ognista eksplozja niszczy wszystkich wrogów wokół punktu uderzenia. Najpotężniejszy czar zaczepny w księdze — i najdroższy. Jeden dobry rzut potrafi zakończyć całą walkę, lecz pochłania niemal całą manę niskopoziomowego maga.
Atakujący obszarowy — 3k6 każdemu wrogowi w zasięgu wybuchu.
Mag tworzy cienistą kopię siebie o stałym profilu bojowym, walczącą u jego boku. Najpotężniejszy przyzwaniec w księdze.
Przyzwanie — klon działa w kolejce inicjatywy obok ciebie.
Mag otacza się kulą absolutnej nietykalności. Przez kilka rund żaden cios go nie dosięga — wszystkie obrażenia spadają do zera, bez rzutu i bez zużycia ładunków. Najsilniejsza obrona w księdze i najdroższa.
Reakcja — przez 2 rundy każdy cios wroga to 0 obrażeń.
Uczony zaczyna, znając kilka czarów 1. tieru, a kolejnych uczy się przez całą grę. Wyższe tiery odblokowujesz z poziomem — tier T wymaga poziomu 2T−1 (tier 2 od 3. poziomu, tier 3 od 5. i tak dalej). Same czary i ich rangiRangi czaruKażdy czar ma 3 rangi. Wyższa = mocniejsza kość, dłuższy efekt albo tańszy rzut. zdobywasz na dwa sposoby: kupując je za doświadczenie (nowy czar 75 PD, ranga 2 — 50 PD, ranga 3 — 100 PD; rozdział IX) albo po prostu rzucając dany czar wystarczająco często — wprawa sama wynosi go na wyższą rangę. Wyższa ranga oznacza mocniejszą kość obrażeń, dłuższy czas trwania stanu lub niższy koszt many.
Magia bywa kapryśna. Naturalna 1 na rzucie czaru to miscastMiscastNieudane zaklęcie obraca się przeciw rzucającemu — tym groźniej, im wyższy poziom maga. — zaklęcie wymyka się spod kontroli, a skutek jest tym groźniejszy, im potężniejszy mag:
| Poziom | Skutek |
|---|---|
| 1–2 | oszołomienie (tracisz panowanie nad turą) |
| 3–4 | 1k4 obrażeń od własnego czaru |
| 5–7 | 1k6 obrażeń + ogłuszenie |
| 8+ | 1k8 + ogłuszenie + dziki efekt uboczny |
Po drugiej stronie kości leży chwała. Naturalna 20 podwaja obrażenia czaru i dorzuca losowy bonus (rzut k6): samo podwojenie, dodatkowe ogłuszenie, odrzucenie wroga w inną strefę albo podpalenie. Magia, jak i stal, najmocniej bije w skrajnościach kości — z tą różnicą, że magowi nieudany rzut potrafi przypalić własne palce.
Rozdział ósmy
Czym płaci się za przetrwanie
W tym świecie liczy się jedna waluta: złote monety (GP). Bez srebrników, bez miedziaków — tylko złoto. Za nie kupisz nocleg, leczenie, naprawę miecza i milczenie właściwych ludzi. Większość cen jest stała i pochodzi z ksiąg świata, nie z humoru kupca.
| Usługa | Cena |
|---|---|
| Posiłek w karczmie | 2 GP |
| Napój | 1 GP |
| Nocleg (pokój + strawa) | 5 GP |
| Luksusowy pokój | 20 GP |
| Uzdrowiciel — lekkie rany | 10 GP |
| Uzdrowiciel — ciężkie rany | 50 GP |
| Kowal — naprawa | 15 GP |
| Posłaniec / Przewodnik (dzień) | 8 / 12 GP |
Kupno i sprzedaż mają stałą regułę: sprzedajesz za połowę wartości przedmiotu, kupujesz za pełną cenę. Twoja Charyzma przesuwa obie granice — wysoka utarguje lepszy kurs w obie strony, niska każe ci dopłacać.
Cena nie zawsze jest ostateczna. Gdy zaczynasz targować sięTargowaniePrzeciwstawny test Charyzmy z kupcem. Zniżka jednorazowa na najbliższą transakcję. Krytyczna porażka obraża kupca i blokuje dalsze targi., toczysz przeciwstawny test Charyzmy z kupcem. Wynik daje jednorazową zniżkę na najbliższą transakcję:
| Wynik testu | Efekt |
|---|---|
| Sukces krytyczny | −40% |
| Sukces | −15% |
| Porażka | 0% |
| Porażka krytyczna | +10% i kupiec obrażony |
Krytyczna porażka jest podwójnie bolesna: nie dość, że cena rośnie, to kupiec się obraża i zamyka dalsze negocjacje tego dnia. Targuj się, gdy masz w czym — wysoka Charyzma albo realny atut.
Przy karczmianym stole kusi gra o złoto. Deklarujesz stawkęHazardStawiasz złoto, rzucasz przeciw progowi (12 amatorzy / 20 zawodowcy) lub przeciw graczowi (CHA). Wygrana podwaja stawkę; krytyczna porażka = oskarżenie o oszustwo. Maks. kilka gier na scenę. i toczysz test — przeciw progowi 12 wśród amatorów albo 20 wśród zawodowców (lub przeciwstawnie z konkretnym graczem, na Charyzmę).
Sukces podwaja postawione złoto (sukces krytyczny — jeszcze hojniej). Postawiłeś 10 GP, wracasz z 20.
„Stawiam dziesięć złotych na następny rzut kości."
Porażka zabiera stawkę. Krytyczna porażka dorzuca oskarżenie o oszustwo — i scenę robi się nagle bardzo nieprzyjemna.
Limit kilku gier na scenę pilnuje silnik.
Broń i pancerz zużywają sięTrwałośćEkwipunek traci trwałość w boju. Przy zerze działa z karą (broń −atak, pancerz −AC), póki kowal go nie naprawi. w boju — każdy cios zadany i otrzymany ujmuje im trwałości. Gdy spadnie do zera, sprzęt działa z dotkliwą karą (miecz tnie słabiej, pancerz mniej chroni), póki nie oddasz go kowalowi. Im lepszy przedmiot, tym więcej wytrzymuje i tym drożej kosztuje naprawa za punkt:
| Tier | Pełna trwałość | Naprawa (za punkt) |
|---|---|---|
| T1 (pospolity) | 100 | 20 GP |
| T2 (dobry) | 150 | 50 GP |
| T3 (mistrzowski) | 200 | 100 GP |
Zdolny rzemieślnik potrafi więcej niż naprawiać. Za odpowiednio większą garść złota nałoży na przedmiot magiczne właściwości (afiksy), przerzuci je na inne albo podbije tier sprzętu:
| Usługa | T1 | T2 | T3 |
|---|---|---|---|
| Nałożenie właściwości | 150 | 500 | 1200 |
| Przerzut właściwości | 200 | 650 | 1500 |
| Podbicie tieru | T1→T2: 350 GP · T2→T3: 700 GP | ||
Sam łup zdejmujesz z pokonanych wrogów. Każdy przeciwnik ma własną tabelę łupów, a szansa na konkretny przedmiot to jego waga w tej tabeli (waga 30 = 30% szansy). Złoto z wroga losuje się osobno, z jego własnego widełka. Wysokie Szczęście pochyla te losowania na twoją korzyść — dlatego łotrzyk tak ceni tę cechę.
Broń zadaje obrażenia, pancerz je zbiera — ale najciekawsze przedmioty robią coś więcej. ReliktReliktPrzedmiot z pasywną mocą: podnosi cechę, umiejętność albo pancerz samym faktem założenia. Bohater ma dwa dedykowane sloty na relikty, ale moce może nieść każdy założony przedmiot. — sygnet, amulet, stare okulary alchemika — daje pasywną moc: premię do cechy, umiejętności albo pancerza, która działa cały czas, w walce i poza nią.
Relikty znajdujesz w łupach, nagrodach za zadania i u nielicznych kupców. Najcenniejsze są wplecione w samą opowieść — narrator zna ich historię i potrafi ją przy okazji przypomnieć.
Rozdział dziewiąty
Jak goją się rany i rośnie legenda
Żaden bohater nie przejdzie świata bez wytchnienia. Odpoczynek leczy ciało, a zdobyte doświadczenie zamienia się w realną moc dopiero wtedy, gdy usiądziesz przy ogniu i pozwolisz jej wybrzmieć. Jedno i drugie wymaga jednak bezpiecznego miejsca — w środku walki nie odpoczniesz.
To celowa decyzja: punkty doświadczenia zbierasz przez całą przygodę, ale wydać możesz je dopiero po długim odpoczynku. Rozwój postaci to chwila zadumy przy ogniu, nie odruch w ferworze walki.
Punkty doświadczeniaDoświadczenie (PD / XP)Zbierasz je przez całą grę do puli „oczekującej", a po długim odpoczynku przechodzi do puli, którą możesz wydać. (PD) zdobywasz niemal za wszystko, co popycha opowieść naprzód — od pokonanych wrogów po samo udane przejście trudnego testu:
| Źródło | PD |
|---|---|
| Pokonany słaby wróg | 3 |
| Pokonany zwykły wróg | 8 |
| Pokonany elitarny wróg | 30 |
| Pokonany boss | 70 |
| Domknięty wątek sceny (beat) | 30 |
| Ukończony quest poboczny | 40 |
| Oczyszczony loch | 75 |
| Zakończona kampania | 200 |
| Pierwsze odwiedziny miejsca | 15 |
| Pierwsza rozmowa z NPC / odkrycie | 5 / 10 |
| Udany trudny test (DC 12–15 / 16–19 / 20+) | 3 / 8 / 15 |
Jest jednak haczyk: zdobyte PD trafia do puli oczekującej i staje się możliwe do wydania dopiero po długim odpoczynku. Dopóki nie prześpisz nocy przy ogniu, cała nauka z drogi pozostaje surowa.
Rozwój to wydawanie doświadczenia — dotyczy wszystkich archetypów, nie tylko maga. Przy ogniu możesz zamienić zebrane PD na:
| Zakup | Koszt PD |
|---|---|
| Ranga umiejętności (R1 / R2 / R3) | 100 / 75 / 150 |
| +1 do cechy (rośnie z jej wartością) | 50–400 |
| Nowy czar / ranga czaru (uczony) | 75 / 50–100 |
Każdy zakup ma znaczenie. Ranga umiejętności kosztuje 100 / 75 / 150 PD (skok na rangę 3 daje przecież aż +3 do rzutu — patrz rozdział III). +1 do cechy kosztuje tym więcej, im wyższa już jest, a podnieść można ją najwyżej raz na poziom. Co istotne: gdy podbijasz Kondycję, gra od razu przelicza twoje maksymalne HP w górę.
Wracasz do gospody z 180 PD w puli oczekującej i sypiasz noc — długi odpoczynek odblokowuje doświadczenie. Przy porannym ogniu wydajesz je:
Skradanie z rangi 2 na 3 — 150 PD. Zyskujesz rangę 3 i premię z biegłości: odtąd do każdego skradania dolicza się o +3 więcej niż dotąd. Zostaje 30 PD na później.
Gdybyś zamiast tego dorzucił +1 do Kondycji (z 12 na 13), twój modyfikator CON podskoczyłby, a gra natychmiast doliczyłaby HP za każdy posiadany poziom. Rozwój to wybór: mistrzostwo w jednym rzemiośle albo twardsza skóra.
Twój poziom rośnie sam wraz z sumą całego zdobytego doświadczenia — niezależnie od tego, co wydajesz. Każdy poziom zwiększa pulę HP o modyfikator Kondycji (i many o modyfikator Inteligencji u uczonego) oraz odblokowuje wyższe tiery czarów. Oto drabina progów:
| Poziom | Łączne PD | Poziom | Łączne PD |
|---|---|---|---|
| 2 | 100 | 7 | 1350 |
| 3 | 250 | 8 | 1750 |
| 4 | 450 | 9 | 2200 |
| 5 | 700 | 10 | 2700 |
| 6 | 1000 | — | — |
Progi rosną nieliniowo — każdy kolejny poziom kosztuje więcej niż poprzedni. Tak właśnie z przeżytych nocy, jednej po drugiej, rodzi się legenda — albo kolejne imię na bezimiennym grobie.
Kreacja postaci
Człowiek i Krasnolud — dwa sposoby bycia w tym świecie
Rasę wybierasz w Kroku 0 kreatora postaci, przed wyborem archetypu. Rasa nadaje stałe modyfikatory statystyk i odblokowuje unikalne cechy — widoczne na karcie postaci w sekcji Cechy rasowe. Narrator zna rasę twojego bohatera i reaguje na nią w dialogach z NPC, opisach miejsc i narracji magicznej.
Rasa domyślna. Żaden modyfikator statystyk — żadna cecha rasowa. Człowiek korzysta z pełnego zakresu zaklęć arcańskich uczonego i jest traktowany neutralnie przez NPC. To rasa wszechstronna: wszystkie archetypy osiągają pełnię możliwości bez kompromisów.
Brak. Statystyki ustalane przez archetype i rzuty.
Miscast uczonego: porażka zaklęcia tylko na Nat 1. Opisy: rozbłysk energii, utrata kontroli nad splotem arkanów.
Lud kuzien i kopalń z Siwych Grani. Dwadzieścia lat temu opuścili Kopalnię Czarnego Hutmana, gdy nawiercili żyłę Rdzenia i obudzili coś, co wciąż stuka. Rozproszeni po świecie: kupiecka enklawa w stolicy, osiadłe rody we wsiach górniczych, samotne hołdy wyżej w górach — każdy nosi w sobie echo tamtego błędu.
Stosowane PO bonusach archetypu:
Przykład: Wojownik-krasnolud startuje z CON 14 zamiast 12 i STR 13 zamiast 12, ale DEX 9 zamiast 10.
Krasnolud redukuje obrażenia o 2 od każdego ciosu o typie trucizna, mrok lub rdzeń.
Minimum: zawsze co najmniej 1 obrażenie na trafienie (redukcja nie może zbić do zera).
Przykład: Wróg zadaje 4 obrażenia od jadu. Krasnolud przyjmuje 2. Gdyby cios zadał tylko 2 — krasnolud przyjmuje 1.
Uwaga: ta cecha nie działa na typy fizyczne (cięcie, kłucie, obuchowe) ani ogień/lód.
Krasnolud ocenia wartość materiałów i narzędzi instynktownie — co przekłada się na dwa efekty mechaniczne:
Przykład: Miecz kosztuje 100 sz. Krasnolud płaci 85 sz. Przycisk „Reperuj" pojawia się na karcie postaci obok odpoczynku.
Krasnolud widzi w ciemności lochu. W aktywnej sesji dungeon:
Poza lochem oba bonusy = 0. Narrator opisuje ciemność odpowiednio do rasy — krasnolud widzi przez mrok, człowiek stawia kroki ostrożnie.
Krasnolud-uczony nie korzysta ze standardowych zaklęć arcańskich. Zamiast nich poznaje 6 czarów Rdzenia — magii wydobytej z żył ziemi:
| Klucz | Nazwa robocza |
|---|---|
| vein_tremor | Drżenie żyły |
| rdzen_pulse | Puls Rdzenia |
| vein_bleed | Krwawienie żyły |
| rdzen_shield | Tarcza Rdzenia |
| deep_quake | Głębinowe wstrząsy |
| black_vein | Czarna żyła |
Miscast (Rdzeń-czerpanie): porażka zaklęcia na Nat 1 i Nat 2 (nie tylko Nat 1). Narrator opisuje to inaczej niż ludzki miscast: żyła ziemi vibruje w kościach, krew z uszu lub nosa, zapach rozgrzanego metalu, stukot głębinowych machin.
Ludzki uczony nie może nauczyć się czarów Rdzenia — są zablokowane (race_lock = dwarf). Krasnolud-uczony nie może nauczyć się standardowych czarów arcańskich.
Rozdział jedenasty
Świat mierzy się godzinami marszu
Między jedną przygodą a drugą leży droga — i ta droga jest częścią gry. Świat ma zegar, doba ma budżet marszu, teren ma swoją cenę, a mapa odsłania się tylko tam, gdzie naprawdę byłeś. Podróż to nie ekran ładowania: to decyzje, spotkania i zmęczenie.
Gra prowadzi zegarZegar gryKażda kampania liczy dni i godziny. Czynności przesuwają wskazówki: podróż wedle godzin marszu, krótki odpoczynek +1 h, długi +8 h. Walka, rozmowa i zakupy nie kosztują czasu. od pierwszej tury: wiesz, który to dzień przygody i która godzina. Kampania zaczyna się o porze, którą wyznacza jej opowieść — świt przed napadem, wieczór w gospodzie — a nie o sztywnej dziewiątej rano.
| Czynność | Czas |
|---|---|
| Podróż między heksami | wg godzin marszu |
| Krótki odpoczynek | +1 h |
| Długi odpoczynek | +8 h |
| Rozbicie obozu | +1 h (plus odpoczynek) |
| Walka, rozmowa, zakupy | 0 h |
Doba dzieli się na pory: rano (6–11), popołudnie (12–17), wieczór (18–21) i noc (22–5). Pora dnia to nie dekoracja — narrator ją zna, spotkania nocą są groźniejsze, a niektóre wydarzenia czekają na konkretną godzinę.
Czasem najlepszym ruchem jest przeczekać. Przycisk Czekaj pozwala przeskoczyć zegar do wybranej pory dnia (do świtu, do zmierzchu — także „do następnego świtu", gdy właśnie świta) albo o 1–24 godziny. Dwa warunki: musisz być w bezpiecznym miejscu i poza walką. Czekanie tylko przesuwa czas — nie leczy ran i nie odnawia many; od tego jest odpoczynek.
„Przemytnik zjawi się o zmierzchu? Siadam w kącie gospody i czekam."
Podróżujesz po mapie heksów. Zwykły teren kosztuje około godziny marszu na heks; naprawdę ciężki — pustynia, tundra, ziemie wulkaniczne — odpowiednio więcej. Przy wyruszaniu wybierasz styl podróży: traktem (dłużej, ale bezpieczniej — na drodze ryzyko spotkań spada o połowę) albo na skróty przez dzicz.
Przerwana podróż nie przepada — po spotkaniu, noclegu czy walce gra pamięta trasę i proponuje ruszyć dalej.
Niebo nad Kresami bywa łaskawe albo złośliwe, i marsz to czuje. Pogoda nie zmienia trasy — zmienia jej cenę w godzinach: im gorsza aura, tym każdy heks pochłania więcej czasu, więc dzienny budżet ośmiu godzin wyczerpuje się szybciej, a zmierzch łapie cię bliżej, niż planowałeś.
Cztery równiny, które w słońcu przejdziesz w cztery godziny, w burzy pochłoną sześć — a to często różnica między dojściem do celu przed nocą a rozbijaniem obozu w szczerym polu. Gdy narrator wspomni o zacinającym deszczu czy śnieżnej zawiei, wiedz, że to nie tylko sceneria. Krótkie kroki po lokacji (te po kwadransie) pogody nie liczą.
„Burza nadciąga od gór — ruszamy teraz, póki trakt jeszcze widać."
Każdy heks drogi niesie ryzyko spotkania — tym większe, im dzikszy teren. Na trakcie to ledwie 5%, na równinach 15%, w lesie 30%, na bagnach 40%, a w ruinach aż 60%. Gdy los padnie, moneta rozstrzyga charakter: pół na pół walka albo scena fabularna — wędrowny handlarz, patrol, uchodźcy z historią.
W obrębie osad — miast, wiosek, grodów — jesteś bezpieczny: pod ich murami nikt cię nie napadnie z zaskoczenia, a pilnowany trakt bywa niemal równie spokojny.
Marsz ponad siły zostawia ślad. Stan Wyczerpanie (opisany w rozdziale VI) rośnie o poziom za marsz ponad 8 godzin w ciągu dnia i o poziom za dobę bez pełnego noclegu — do trzech poziomów, każdy to −1 do wszystkich testów, a przy głębszym wyczerpaniu cierpi też inicjatywa i regeneracja. Zdejmuje go dopiero pełny nocleg. Krasnolud, twardszy z natury, ignoruje pierwszy poziom zmęczenia.
Mapa świata zaczyna się we mgle i odsłania w trzech stanach:
Puste, kreskowane heksy na skraju znanego świata. Wiesz, że coś tam jest — nic więcej.
Bohater wie, że to miejsce istnieje: widzi typ terenu, a przy osadach i punktach orientacyjnych — nazwę. Wokół ciebie stale świeci bąbel wiedzy o promieniu 4 heksów; poznane są też duże osady, rzeki i wszystko, co przebyłeś trasą.
Byłeś tu osobiście. Pełny detal — łącznie z lokacjami i wejściami, których „poznany" heks jeszcze nie zdradza.
Miejsca związane z twoją przygodą są na mapie podświetlone — cel podróży nie ginie wśród lasów.
Znaleziona w łupie czy kupiona od przemytnika mapa to przedmiot w ekwipunku. Użycie jej odsłania fragment świata — okolicę, cały region albo konkretne miejsca, wedle tego, co mapa przedstawia — a odsłonięte heksy rozbłyskują na mapie świata. Mapa nie znika po użyciu: zostaje w plecaku jak każda porządna mapa.
Rozdział dwunasty
Świat pamięta — i bohater też
Bohater jest ważniejszy niż pojedyncza kampania. Kraina zapamiętuje jego czyny i wystawia mu rachunek — w cenach, w tonie rozmów, w drzwiach, które się otwierają albo nie. A gdy jedna przygoda się kończy, jej historia nie ginie: trafia do kroniki, którą bohater niesie do następnej.
ReputacjaReputacjaLiczbowa sława bohatera w danej krainie. Zaczynasz od zera (neutralny). Wygrana przygoda buduje, porzucona — rujnuje. Wpływa na ceny, ton NPC i dostęp do niektórych zadań. liczy się osobno dla każdej krainy — dziś dla Kresów, z kolejnymi regionami dojdą następne rachunki, a w przyszłości także frakcje. Zaczynasz od zera:
| Wydarzenie | Zmiana |
|---|---|
| Zwycięsko ukończona kampania | +20 |
| Śmierć bohatera | −5 |
| Porzucenie kampanii | −15 |
Progi sławy: od +20 jesteś w krainie przyjazny, od +50 — czczony; od −20 nielubiany, od −50 — znienawidzony. Skutki są namacalne:
Porzucenie przygody po zgarnięciu łupu obniża reputację właśnie po to, by nie opłacało się „farmić" startów. Łup i doświadczenie zostają — ale kraina to zapamięta.
Każda zakończona kampania — wygrana, przegrana czy porzucona — staje się rozdziałem kroniki bohatera: co osiągnął, ile zdobył, jak skończył. Kronika ma dwie warstwy: legendę, zwięzły skrót całego życia postaci, i ostatnie rozdziały pamiętane ze szczegółami.
Kronika podąża za bohaterem między kampaniami. Gdy zaczynasz nową przygodę, Mistrz Gry układa ją ze świadomością twojej przeszłości — weteran, który pokonał nekromantę z Czarnoboru, nie zaczyna świata od czystej karty. Legenda rośnie z każdym rozdziałem; nowy bohater po prostu jeszcze żadnego nie napisał.
Rozdział XIII
Czasem los rzuca ci pod nogi wytartą mapę skarbu — pełną, wręczoną przez tajemniczego nieznajomego w karczmie, albo w kawałkach, które trzeba dopiero zebrać. Każda mapa prowadzi do jednego heksu na mapie świata, gdzie ktoś dawno temu ukrył skrytkę. Kto dojdzie na miejsce i przeszuka teren, może ją wykopać — raz. Wykopany skarb znika.
Mapa bywa jednoczęściowa — dostajesz ją w całości i od razu jest gotowa do użycia. Bywa też wieloczęściowa: fragmenty wypadają z pokonanych wrogów, można je kupić od podejrzanych typów na nocnym czarnym rynku, albo naprowadzi na nie plotka. Fragmenty tej samej mapy zbierają się razem — w ekwipunku, w sekcji „Mapy skarbów", widzisz licznik 2/3 części. Dopiero komplet odsłania cel: heks oznaczony wyraźnym ✕ na mapie świata. Im więcej części liczy mapa, tym grubszy łup — wieloczęściowe wyprawy się opłacają.
Kompletna mapa ma na karcie przycisk „Użyj" — otwiera mapę świata wprost na celu, z podświetlonym heksem skrytki. Obok celu widzisz też odległość w heksach od miejsca, w którym stoisz — zanim ruszysz, wiesz, ile drogi cię czeka. Po wykopaniu skarbu mapa znika z ekwipunku, a znacznik ✕ z mapy świata.
Gdy masz komplet, na mapie świata pojawia się znak ✕. Musisz tam dojść — normalną podróżą, z jej kosztem czasu i spotkaniami po drodze (Rozdział XI). Na miejscu rozejrzyj się i po prostu napisz, że kopiesz albo przeszukujesz skrytkę. Zdajesz wtedy test Dochodzenia (Trudność Średnia, DC 12) — jak każdy inny test umiejętności (Rozdział III).
Przykład
Twoja mapa wskazuje heks przy Siwych Graniach. Docierasz tam po dniu marszu, wyjmujesz mapę — ✕ wypada właśnie tu. Piszesz: „Rozkopuję ziemię pod przechylonym głazem". Rzut na Dochodzenie: 14 + 3 = 17 ≥ 12 — sukces. Spod kamienia wyłania się okuta skrzynia.
Czasem skrytki strzeże strażnik — wtedy najpierw walka, a łup dostajesz po zwycięstwie. Nieudany test nic nie psuje: skarb zostaje w ziemi, możesz próbować dalej. Skrytka nigdy nie jest pusta — zawsze kryje przynajmniej jeden przedmiot i sakiewkę złota; zawartość losuje się w chwili skompletowania mapy i czeka pod ziemią. Po wykopaniu skarb trafia do twojego ekwipunku i sakwy, znak ✕ znika z mapy, a miejsce zostaje odnotowane w Atlasie bohatera.